ZOG’ORA BALIQ

ZOG’ORA BALIQ (Cyprinus carpio) (sazan) — karpsimonlar oilasiga mansub tur. Uzunligi 50-60 santimetr (ba’zan 1 metrgacha), vazni 1,8—4,5 kilogramm (ba’zan 16 kilogramm va undan ortiqroq). Og’zi boshining pastki tomonida. Suzgich qanotlari qizg’ish tovlanib turadi. Orqa va anal suzgichlarida bittadan tishli suyak nurlari, yuqori labi va og’zi chetlarida bir juftdan mo’ylovlari bo’ladi. O’rta, qora, Azov, Kaspiy va Orol dengizlari hamda tinch ocean havzalariga qarashli daryo va ko’llarda, shuningdek, Sirdaryo, Amurdaryo, Zarafshon va Murg’ob daryolarida tarqalgan. Areal chegarasida Yevropa zog’ora balig’i (S. s. carpio), Orol zog’ora balig’i (S. s. aralensis), Amur-Xitoy zog’ora balig’i (S. s. haematopterus) va Vetnam zog’ora balig’i (S. s. viridiviolaceus) deb ataladigan 4 kenja turdan iborat. Janubiy dengizlarga quyiladigan daryolarda yarim o’tkinchi guruhlarni hosil qiladi; dengizning daryo quyiladigan joylarida yashaydi. Tuxum qo’yish uchun daryoga ko’tariladi. 2-5 yoshida jinsiy voyaga yetadi. 98 mingdan 1,8 milliongacha uvildiriq tashlaydi. Aprel — iyul oylarida tuxum qo’yadi. Elimsimon tuxumlari o’simliklarga yopishib turadi. Yosh baliqchalar, zooplankton, voyaga yetgan davrida bentosdati o’simliklar va hasharotlar lichinkasi bilan oziqlanadi. Go’shti shirin va seryog’ligidan ko’plab ovlanadi, suv havzalarida boqiladi. Xonakilashtirilgan Zog’ora baliq karp deyiladi.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Zog’ora baliq O‘zbekiston va Markaziy Osiyoda uchraydigan mashhur baliq turlaridan biridir. Bu baliq asosan toza, o‘rta va sho‘r suvli daryolar, ko‘llar va suv omborlarida yashaydi. Zog’ora baliqning ilmiy nomi Chondrostoma nasus bo‘lib, u yasmiq kabilarga kiradi.

Ko‘rinishi va Tuzilishi

Zog’ora baliq o‘rta o‘lchamdagi baliq bo‘lib, tanasi uzunchoq va yupqa, bosh qismi nisbatan nozikroq bo‘ladi. Tana rangi kumushrang yoki oqargan bo‘lib, yon tomonlarida yengil to‘lqinli chiziqlar yoki dog‘lar mavjud bo‘lishi mumkin. Bu baliqning og‘zi odatda pastki qismida joylashgan bo‘lib, suv tubidagi o‘simliklar va kichik organizmlarni ovqat qiladi.

Tabiiy Muhit

Zog’ora baliq asosan daryo va ko‘llarda yashaydi. Toshqinli va toza suvlarni yaxshi ko‘radi. Suvning harorati va sifatiga sezgir bo‘lib, toza suvda ko‘proq ko‘payadi. Ular ko‘pincha toshlar, qum va loy qoplangan tubda hukmronlik qiladi.

Oziqlanishi

Zog’ora baliq asosan o‘simliklar va plankton bilan oziqlanadi. Suv tubidagi loy va o‘simliklar orasidan oziq topib, suv omborlarida va daryolardagi ekologik muvozanatni saqlashga hissa qo‘shadi.

Ekologik va iqtisodiy Ahamiyati

Zog’ora baliq tabiiy suv ekotizimlarining muhim qismi hisoblanadi. U suvlarni tozalashga yordam beradi va boshqalarning oziqlanish zanjirida katta rol o‘ynaydi. Shuningdek, u ko‘plab mahalliy ovchilar uchun ovqat manbai hamdir.

Himoya va Ko‘paytirish

Afsuski, atrof-muhitning ifloslanishi, suvlarning qurishi va inson faoliyati natijasida zog’ora baliq populyatsiyasi kamayib bormoqda. Shu bois, uning ko‘payishini ta’minlash va tabiiy muhitini himoya qilish zaruriyatga aylanmoqda.

Xulosa

Zog’ora baliq O‘zbekistonning tabiiy suv resurslarining muhim qismi bo‘lib, ekologik muvozanatni saqlashda katta ahamiyatga ega. Uning saqlanishi va ko‘payishi uchun tabiiy muhitni himoya qilish, ifloslanishni kamaytirish va suv resurslarini oqilona boshqarish zarur.

Agar sizga zog’ora baliq haqida qo‘shimcha ma’lumot yoki boshqa baliq turlari haqida malumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin!