Zanjirli madrasasi




Zanjirli madrasasi (qrim tatarcha: Zıncırlı medrese) — 1500-yili Menli Gerey Xon I xon Saalashaqli soldirgan madrasa (bugungi paytda Boqchasaroy oldida). Bu madrasa Qrimdagi sovet davridan qolgan yagona tarixiy madrasa. U nomni oldingi eshikning tepasida osilgan zanjirdan oldi, shuning uchun madrasaga kirganlarning barchasi boshlarini egib turishlari kerak.

Qrimning bahsli hududini nazorat qiladigan Rossiya Federatsiyasida federal ahamiyati bor madaniy meros ob’yekti hisoblanadi, Ukrainada bahsli hudud joylashgan xalqaro tan olingan chegaralari doirasida, milliy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros ob’ekti hisoblanadi.

Arxitekturasi



Zanjirli madrasasining binosi toshdan qurilgan, toʻrt qavatli, bir qavatli, oldin favvorasi boʻlgan ichki hovlisi bor (2007-yili restavratsiya qilgandan soʻng, hovlining ustidan shisha tom qurilgan). Madrasa hovlisining perimetri boʻylab uchli darvoza va ustunlarga tayangan oʻnlab yarim sharsimon gumbazlar bilan qoplangan kamar galereyasi joylashgan. Galereyaning uch tomonida uchli gumbazli maishiy va oʻquv xonalari joylashgan. Binoning ancha dabdabali tashqi koʻrinishi qal’aga oʻxshaydi. Madrasaga kirganlarning hammasi boshini egib turishi uchun bitta eshikning teshigiga temir zanjir osilgan. Eshik tepasida quyidagi yozuv bor:

Mehribon Allohning yordami bilan bu maktabni Hoji Gereyning oʻgʻli Menli Gereyxon qurishga buyurdi, Alloh taolo hukmronligini shu kungacha davom ettirsin. asrning oxiri. 906-yil.

Tarixi



1914-yili madrasa hududida buyuk qrim-tatar pedagogi Ismoil Gaspirali dafn etilgan.

1918-yili qrim-tatar yozuvchisi, jurnalist, jamoat arbobi, oʻqituvchi Abilakim Ilmiy Zanjirli madrasasida geografiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

2007-yili Turkiya Zanjirli madrasasi va yaqin joydagi birinchi Qrim xoni Hoji Gerey I ning gumbazin tiklash uchun 2,75 million dollar ajratdi.

2015-yilning oktabr oyidan boshlab „Zanjirli madrasasi“ maktabi federal ahamiyati bor madaniy meros hisoblanadi.

Manbalar




uz.wikipedia.org



Uzpedia.uz