ZAMZAM

ZAMZAM, Obi Zamzam — Makka shahridagi Almasjid al-harom sahnidagi muqaddas buloq. Ka’ba yonida bo’lib, hozirgi vaqtda pastda — alohida va maxsus joyga o’tkazilgan suv jo’mraklari orqali ichiladi. Buloqsuvi kengligi bir qarichdan ortiqroq po’lat quvur orqali chiqadi, oynaband xonada xizmatchilar uni masjidning birinchi, ikkinchi va uchinchi qavati (tomi)ga tarqalishini nazorat qilib turadilar. Suv tarqatgich uskunalar kechakunduz beto’xtov ishlaydi. Zamzam tarixi uzoq. Rivoyatlarga ko’ra, buloqning paydo bo’lishi Ibrohim (as)ning o’g’li Ismoilning tavalludi bilan bog’lanadi: cho’lda qoldirib ketilgan Bibi Hojar chaqalog’i (Ismoil) dunyoga kelgach, yuvinish va chanqovini bosish maqsadida suv axtarib shu yaqindagi Safo va Marva tepaliklari orasida yetti marta yelib-yuguradi. Suv topolmay obdon toliqqan ona chaqalog’i yoniga qaytsa, uning oyokutari ostidan suv chiqayotganligini ko’radi. Nima qilarini bilmay shoshib qolgan Bibi Hojar “Zam, zam!”(ya’ni “To’xta, to’xta!”), deydi. Boshqa bir rivoyatda onaning mushkul ahvolidan boxabar bo’lgan Jabroil (as) yerdan suv chiqarib bergan, deyiladi. Lekin oradan ko’p asrlar o’tib buloq ko’zi yopilib qoladi. Vaqti kelib Muhammad (sav)ning buvasi Abdulmutallib buloq ko’zini qayta ochadi. Zamzam Qur’oni karimda tilga olingan. Zamzam suviga yuz-qo’llarni yuvish, undan ichish haj va Umra amallarini bajarishning muhim belgisi hisoblanadi. Ziyoratchilar qaytishda undan olib ketib ko’pchilikka tarqatadilar. Hozir Makkada suvni turli hajmdagi idishlarga quyadigan moslama ishga tushirilgan. Zamzam suvi o’ziga xos xususiyatga ega. Tarkibi kishi organizmi uchun foydali ma’danlarga boyligi, oshqozon-ichak, qon tomiri va boshqa ba’zi kasalliklarga davo ekanligi aniqlangan. Qudrathoji Axmerov.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Zamzam — Islom dini va arab madaniyatida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan qadimiy va muqaddas quduq nomi. Bu quduq Masjid al-Harom yaqinida, Makka shahrida joylashgan bo‘lib, musulmonlar uchun katta e’tibor va hurmatga sazovor. Zamzam suvi Islom tarixidagi ko‘plab voqealar bilan bog‘liq bo‘lib, Qur’onda ham tilga olingan.

Quduqning tarixi

Zamzam qudug‘i haj ziyoratining ajralmas qismi hisoblanadi. Tarixiy rivoyatlarga ko‘ra, quduqni Ismoil (Ibrohim alayhissalomning o‘g‘li) va uning onasi Hajara (Hadicha ammomasi) bilan bog‘liq voqea mavjud. Qur’oni karimda Hajara o‘g‘li Ismoil bilan yozib qolganda, ularda suvsiz qiyinchilik bo‘lgan. Hajara suv izlab, Safa va Marva tepalari orasida yugurib, maxfiy bir manba — Zamzam suvi topiladi. Keyinchalik, bu suv Islom dunyosida muqaddas hisoblanadi.

Zamzam suvining ahamiyati

Musulmonlar uchun Zamzam suvi ruhiy poklik va shifo kuchiga ega deb hisoblanadi. Ko‘plab insonlar uni ichib sog‘lik va barkat so‘rashadi. Zamzam suvi ko‘plab hadislarda shifo beruvchi, barcha duolarni qabul qiluvchi suv sifatida tilga olinadi.

Zamzamning joriy ahvoli

Bugungi kunda Zamzam quduqi maxsus texnologiyalar bilan boshqariladi. Haj va umra ziyoratchilari uchun zamonaviy quduqdan suv uzatish tizimi mavjud. Har yili millionlab musulmonlar Makka shahriga kelib, bu muqaddas suvni olishadi va o‘z uylariga olib ketishadi.

Xulosa

Zamzam — Islom an’analarida muhim bir ramz. U nafaqat tarixiy beqiyos manba, balki ruhiy e’tiqod va umidning belgisi sifatida qadrlanadi. Har bir musulmon uchun bu quduq va undan olingan suv faoliyat va ibodatlarda alohida ahamiyatga ega.

Agar Zamzam haqida qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin!