Yodnoma
Yodnoma — qad. turkiy xalqlar badiiy ijodining bitiktoshlar (epitafiya) tarzidagi janri; turkiy run (UrxunYenisey yozuvlari) yozuvida bitilgan, mil. 68-asrlarga mansub (mas, Bilga xoqon bitiktoshi, Kultegin bitiktoshi va b.). Yo.larning nasriy va epik turlari bor. Nasriy Yo.larda misralar soʻngida qofiya va sheʼriyatning yagona belgisi boʻlgan band yoʻq ("Devonu lugʻotit turk", Alp Er Toʻnga marsiyasi). Epik Yo.lar memuar shaklida ham yozilgan (Toʻnyuquq bitiktoshi). Bu Yo.larda turk xoqonligining kelib chiqishi, rahbarlik tizimi, harbiy yurishlar, mamlakatning ahvoli aks etgan boʻlib, siyosiy ruh kuchli; ichki va tashqi kurash tasvirlangan. Xoqonlikning Xitoy hukmronligidan ozod etilishi aytilgan. Yo.larning baʼzi xususiyatlari keyinchalik ogʻzaki va yozma ijodda rivojlantirilgan (qarang Marsiya).
Adabiyot
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Albatta! Quyida “Yodnoma” haqida o‘zbek tilida batafsil ma’lumot keltiraman.
Yodnoma nima?
Yodnoma — bu esdaliklarni, muhim voqealarni, fikrlarni yoki kundalik hayotdagi hodisalarni yozib borish uchun ishlatiladigan yozma asar yoki daftar. Yodnomalar ko‘pincha shaxsiy hayot tarixini saqlash uchun ishlatiladi va unda yozuvchi o‘z his-tuyg‘ularini, fikr-mulohazalarini, boshidan kechirgan hodisalarini bayon etadi.
Yodnomaning turlari
- Shaxsiy yodnoma — bu yozuvchining o‘z hayoti, fikrlari va his-tuyg‘ulari haqida yozilgan kundalik yoki daftar shaklidagi eslatmalar.
- Xotira yodnomasi — ma’lum bir mavzu yoki voqea haqida yodda qolgan faktlar va tafsilotlar yig‘indisi.
- Ijodiy yodnoma — adabiy asar muallifi tomonidan yozilgan, ijod jarayoni, qiyinchiliklar, asar yaratilishiga oid fikrlar jamlangan yozuvlar.
- Tarixiy yodnoma — tarixiy shaxslar yoki hodisalar haqida yozilgan kundalik yoki eslatmalar, ular tarixni o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.
Yodnomaning ahamiyati
- Shaxsiy tarixni saqlash: Yodnomalar inson hayotidagi muhim voqealarni, his-tuyg‘ularni saqlashga yordam beradi.
- O‘tmishni eslash: Yodnomalar yordamida inson o‘z o‘tgan kunlari, boshidan kechirgan hodisalarini eslab, ulardan saboq olishi mumkin.
- Tajribalar ulashish: Yodnomalar orqali odamlar o‘z fikr va tajribalarini keyingi avlodlarga yetkazishlari mumkin.
- Ijod va tahlil: Yozuvchi yodnomasi ijodiy jarayonni tartibga soladi va yangi g‘oyalarni rivojlantirishga yordam beradi.
- Tarixiy manba: Ba’zi yodnomalar tarixiy manba sifatida qadrlanadi va o‘sha davr hayotini o‘rganishda qo‘llaniladi.
Yodnoma yozish qoidalari
- Yodnoma har qanday mavzu, vaqt va joyda yozilishi mumkin.
- Yozuv shaxsiy bo‘lib, ko‘pincha ochiq-chiroyli bo‘lishi shart emas.
- Yodnomaning yozilish maqsadi — vaqt o‘tishi bilan o‘z his-tuyg‘ularini, fikrlarini yoki muhim voqealarni yodda saqlash.
- O‘z fikrlaringizni erkin ifoda etish muhim.
- Ko‘plab yodnomalar kundalik tarzda, har kuni yoki haftada bir marta yoziladi.
Xulosa
Yodnoma — shaxsiy tajribalar, xotiralar va fikrlarni saqlash uchun muhim vosita hisoblanadi. U insonning ichki olamini ochib beradi, o‘tgan kundagi hodisalarni eslatib turadi va kelajak uchun qimmatli tarixiy manba bo‘lib xizmat qiladi.
Agar siz ham o‘z hayotingizdan, fikrlaringizdan yodnoma yozishni boshlasangiz, kelajakda o‘z xotiralaringizga qaytib borish imkoniga ega bo‘lasiz. Bu ko‘p jihatdan shaxsiy rivojlanish va o‘z-o‘zini anglash jarayonida yordam beradi.