Vergiliy
Publius Vergilius Maro (Publiy Vergiliy Maron) (15 oktyabr, mil. av. 70-yil Mantui yaqinida - 21 sentyabr, mil. av. 19-yil) — Qadimgi Rimning eʼtiborga sazovor shoirlaridan biri. Epik dostonning yangi turini yaratdi.
Hayoti
Vergiliy Rim respublikasi inqirozining guvohi boʻlgan. "Bukolikalar" ("Choʻpon qoʻshiqlari"; mil. av. 42—38) va "Georgikalar" ("Dehqonchilik haqida doston"; mil. av. 36—29) dostonida tinch qishloq hayoti, choʻponlarning tabiat quchogʻidagi osoyishta, farogʻatli turmushi madh etiladi. Vergiliyning mashhur "Eneida" dostoni troyalik qahramon Eneyning darbadar kezishlari va u qatnashgan urushlar tasviriga bagʻishlangan. Bu asari "Iliada" va "Odisseya"ga taqlidan yozilgan, unda Qadadimgi Italiya manzarasi koʻtarinki ruhda tasvir etilgan. Vergiliy ijodi klassitsizm davri sheʼriyati uchun namuna hisoblangan. Dostonlaridan parchalar Oybek tarjimasida oʻzbek tilida nashr qilingan (1939).
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Vergiliy (toʻliq ismi Publiys Vergiliy Maron) eramizdan avvalgi 70-yil (taxminan 15 oktyabr, miloddan avvalgi 70) da Rim shahrida tug‘ilgan va eramizdan avvalgi 19-yilda vafot etgan qadimgi Rim shoiri hisoblanadi. U Rim adabiyoti tarixidagi eng mashhur va eng buyuk shoirlardan biri sifatida tanilgan. Vergiliy asosan epik poeziya janrida ijod qilgan.
Hayoti va ijodi haqida qisqacha ma’lumot:
- To‘liq ismi: Publiys Vergiliy Maron
- Tug‘ilgan yili: miloddan avvalgi 70-yil (taxminan)
- Vafot etgan yili: miloddan avvalgi 19-yil
- Tug‘ilgan joyi: Andes, Rim Respublikasi yaqinidagi kichik qishloq (hozirgi Italiyada joylashgan)
- Kasbi: Shoir, Rim imperiyasining eng nufuzli adiblari sirasiga kiradi.
- Asarlari:
- Eneida — Rimning asoschisi Eneydan hikoya qiluvchi epik doston. Bu asar Rim xalqining kelib chiqishini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega, shuningdek, imperiya madaniyati va siyosiy maqsadlarini yoritadi;
- Bukoqlarning qo‘shiqlari (Bucolica yoki Eclogues) — bu qoylar hayoti va tabiat tasvirlariga bag‘ishlangan lirik she’rlar to‘plami;
- Qishloq qo‘shiqlari (Georgica) — qishloq xo‘jaligi va dehqonchilikka bag‘ishlangan didaktik asar bo‘lib, unda qishloq hayoti, qishloq xo‘jaligi ishlarini yaratish va tabiat bilan uyg‘unlikda yashash haqida yozilgan.
Vergiliyning ahamiyati:
Vergiliy o‘z davrida Rim xalqi, uning tarixiy kelib chiqishi va qadriyatlarini oshkor qilishda va ulug‘lashda muhim rol o‘ynagan. Uning aslida adabiy merosi Rimda va butun Yevropada keyingi asrlarda ko‘plab yozuvchilar va shoirlar uchun yo‘l-yo‘riq bo‘lgan. Ayniqsa, "Eneida" asari Rim imperiyasining siyosiy propaganda vositasi sifatida ham ishlatilgan.
Vergiliyning ta’siri:
Vergiliyning she’riyati Rim madaniyati va yevropalik adabiyot damlamalariga juda katta ta’sir ko‘rsatgan. U Dante, Milton kabi yozuvchilarning ijodiga ilhom manbai bo‘lgan va hozirgi kunda ham dunyo adabiyoti tarixida muhim o‘rinni egallaydi.
Agar sizga konkret asarlari, ularning tahlili yoki Vergiliy haqida yanada batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin.