Vangʻozi minorasi

Vangʻozi minorasi — Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Vangʻozi qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Minora Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Shayboniylar sulolasi davrida joʻyboriylar xonadoniga mansub Xoja Saʼd mablagʻlari hisobiga 1581-yil qurilgan. Minora Toshmasjiid majmuasida joylashgan. Vangʻozi minorasi XVI asrda bunyod etilgan boʻlib, balandligi 24 metrni tashkil etadi. Minora bezaklari va tuzilishi jihatdan Buxorodagi Vobkent minorasiga oʻxshaydi. Minora qurilishi toʻgʻrisida turli fiklar mavjud. V.Nilsen tadqiqotlariga koʻra minora XVIII asrda bunyod etilgan. A. Balayevning chizmasida „Azizobod minorasi 1294-yil“ deb koʻrsatilgan. Ushbu sana hijriy boʻlib, milodiy 1877-yilga toʻgʻri keladi. Minora XVIII—XIX asrlarda Vangʻozi va Vobkent minoralari bir usta tomonidan taʼmirlangan. Minora asos qismi aylanasi 3,8 metr, poydevori esa toshdan qurilgan. Minora olti belbogʻli nashqlar va gʻishtlar bilan bezatilgan. Mazkur minora 1977-yil 9000 rublga taʼmirlangan. 1982-yil Oʻzbekiston SSR Madaniyat ishlari vaziri Gʻ.Najimov, Qiziltepa tumani rahbari N.Hikmatov va „Moskva“ kalxozi rahbari T.Safarov eʼtibori bilan Toshmasjid va minora qisman taʼmirlangan va u yerda muzey tashkil etilgan. 2002-yilda 500 mln mablagʻ evaziga Toshmasjid majmuasi taʼmirlangan. Sanʼatshunos olima Mavluda Yusupova tadqiqotlarida Vangʻozi qishlogʻidagi Tosh masjid meʼmoriy majmuasi vujuga kelishi bilan bogʻliq maʼlumotlarni keltirgan. U tadqiqotlarida yodgorlik va qishloq tarixi boʻyicha dastlabki xulosalar bergan. Uning fikriga koʻra majmua XVI asrda bunyod etilgan va bu yerda madrasa va hammom ham boʻlgan. Minora Buxoro meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Vangʻozi minorasi O‘zbekiston hududida joylashgan qadimiy tarixiy yodgorliklardan biri hisoblanadi. Bu minora O‘zbekistonning turli hududlaridagi qadimiy me’moriy yodgorliklar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, lekin aynan "Vangʻozi minorasi" nomi bilan ma'lum bo‘lgan diqqatga sazovor ob'ekt haqida aniq ma'lumotlar cheklangan.

Agar siz Vangʻozi minorasi haqida ko‘proq ma'lumot olishni istasangiz, uning joylashuvi, tarixi va madaniy ahamiyati haqida quyidagi umumiy tushunchalarni taqdim etaman:

Tarixi va Maqsadi
Minora odatda ma'muriy yoki diniy maqsadlarda qurilgan baland binolardir. O‘zbekistondagi ko‘plab minoralar asosan musulmon madaniyati va diniy an’analarga bog‘liq, masalan, masjid yoki madrasa minoralari.
Arxitekturasi
Minoralar turli davrlarda va hududlarda qurilgan, ular o‘ziga xos arxitektura uslublariga ega. O‘zbekistonda Samanidlar, Temuriylar va boshqa ko‘plab tarixiy davrlarda minora qurilish san’ati rivojlangan.
Madaniy Ahmiyati
Ko‘plab minoralar tarixiy yodgorlik sifatida saqlanib qolgan va ularning qayta tiklash ishlari olib borilmoqda. Ular nafaqat diniy, balki turizm va ta’lim markazlari sifatida xizmat qiladi.

Agar sizda Vangʻozi minorasining aniq joyi yoki qo‘shimcha ma’lumotlari bo‘lsa, iltimos, ulashing, shunda men yanada batafsil ma’lumot bera olaman. Yoki siz boshqa biror tarixiy minora yoki madaniy ob’ekt haqida so‘radingizmi, shunda ham aniqroq yordam bera olaman.