Uy O`simliklari
Uy oʻsimliklari ,
xona oʻsimliklari — uylarda va jamoat xonalarida oʻstiriladigan oʻsimliklar. Tabiiy holda Yer sharining tropiklar va subtropik mintaqalarida oʻsadigan oʻsimliklar uy sharoitida oʻstiriladi.
Uy oʻsimliklari 2 guruhga: chiroyli gullaydigan oʻsimliklar va manzarali-bargli (barglari har xil koʻrinishdagi) oʻsimliklarga boʻlinadi. Oʻzbekistonda aloe, amarillis, begoniya, gulisumbul, kaktus, uy limoni, atirgul, uzambar gunafshasi, xitoy atirguli, finik palmasi, fuksiya va boshqalar koʻproq oʻstiriladi.
Uy oʻsimliklari kompostli, sof tuproq, chimli tuproq aralashmasi toʻldirilgan yogʻoch, plastmassa, shisha, sopol tuvak va boshqa moslamalarda deraza tokchasida yoki deraza yonida oʻstiriladi. Ularni sugʻorib turish, yoz oylarida mineral oʻgʻitlar eritmasi bilan (10 litr suvga superfosfat, amiakli selitra, kaliy oʻgʻiti 1, 2,5, 0,5 choy qoshiq nisbatida) oziqlantirish, barglarini yuvib turish zarur. Uy oʻsimliklari xonaning yuqori haroratiga (20—25°) chidamli. Ularning yaxshi oʻsishi uchun havo namligi yuqori boʻlishi kerak. Uy oʻsimliklarining subtropik turlari (sambitgul va boshqalar) esa qishda harorat 10—12° da yaxshi usadi. Uy oʻsimliklarining baʼzi turlari (masalan,anjir, limon, mandarin, garmdori) mevasi uchun ham oʻstiriladi. Yaponiyada qadimdan xonalarda qaragʻay, tilogʻoch, eman, olxoʻri, olcha kabi pakana daraxtlar oʻstiriladi. Ularning oʻsishini maxsus usullar bilan sekinlashtirish natijasida pakana oʻsimliklar hosil boʻlgan.
Uy oʻsimliklari urugʻidan yoki qalamchasidan, tuganaklari, piyozi, ildiz bachkasidan koʻpaytiriladi. Asosiy zararkunandalari: oqqanotlar, yomgʻir chuvalchangi, qizil kanacha; oranjereya tripsi, shira, oqqurt. Kasalliklari: kul, xloroz va boshqalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Uy o‘simliklari – bu uy sharoitida parvarish qilinadigan, yashil ko‘rinishni yaratadigan va havo sifatini yaxshilaydigan o‘simliklardir. Uy o‘simliklari nafaqat bezak funksiyasini bajaradi, balki inson salomatligiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ular stressni kamaytirishga, kayfiyatni ko‘tarishga yordam beradi hamda xonadagi havoni tozalaydi.
Uy o‘simliklarining foydalari:
- Havo tozalash: Ba’zi o‘simliklar, masalan, skrulent va sansevieriya, havodagi zararli moddalarni yutib, xonani tozalaydi.
- Namlikni oshirish: O‘simliklar tuproqdan suvni singdirib, havoga bug‘ hosil qiladi, bu ayniqsa quruq iqlimda foydalidir.
- Stressni kamaytirish: O‘simliklar bilan shug‘ullanish ruhiy holatni yaxshilaydi, diqqatni oshiradi va dam olishga yordam beradi.
- Bezash: Uy o‘simliklari ichki makonga tabiiylik va go‘zallik qo‘shadi.
Eng mashhur uy o‘simliklari:
- Sansevieriya (Shoyapo‘ch): Qulay parvarish talab qiladi, havoni tozalashda samarali.
- Fikus: Turli ko‘rinishlarda bo‘lib, keng tarqalgan.
- Monstera: Katta va noan’anaviy barglari bilan mashhur.
- Azaliya: Go‘zal gullari bilan diqqatni tortadi.
- Aloe Vera: Foydali xususiyatlarga ega, shifobaxsh o‘simlik sifatida ham ishlatiladi.
- Begoniya: Rang-barang gullari bilan sevib parvarishlanadi.
Uy o‘simliklarini parvarish qilish bo‘yicha tavsiyalar:
- Nur: Har bir o‘simlikning yorug‘lik talabini hisobga olib, uni joylashtiring. Ba’zilar ko‘proq to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nurini yaxshi ko‘rsa, boshqalari soyali joyda yaxshi rivojlanadi.
- Sug‘orish: Tuproqni quruq yoki doim nam bo‘lishi talabiga qarab sug‘oring. Ortiqcha sug‘orish ildiz chirishiga olib kelishi mumkin.
- Havo aylanishi: O‘simliklarning atrofi havo aylanishiga imkon berilsin, bu zaharlanish va kasallikning oldini oladi.
- Harorat: Optimal haroratni ta’minlash, ko‘p o‘simliklar uchun xona harorati qulaydir.
- O‘g‘itlash: Yuklanish va ozuqa yetishmasligi holatlarida o‘g‘itlar yordam beradi, ammo uni me’yorda qilish muhim.
Uy o‘simliklariga g‘amxo‘rlik qilish orqali siz nafaqat ko‘rkam uyni yaratishingiz, balki sog‘lig‘ingizni ham mustahkamlashingiz mumkin. Shuning uchun har bir o‘simlikni uning tabiiy talablariga mos ravishda parvarishlashga harakat qiling.