Ukraina — Yaponiya munosabatlari
Ukraina — Yaponiya munosabatlari (yaponcha: 日宇関係, にちうかんけい) 1992-yilda rasman oʻrnatilgan.
XX asr boshidagi munosabatlar
1917-yil fevral inqilobidan keyin Yaponiyaning Petrograddagi elchixonasi Kiyevga elchixona diplomat Xitoshi Ashida boshchiligidagi diplomatik va harbiy missiyasini yubordi. Ashida 1917-yil iyul oyida Antanta diplomatlaridan birinchi boʻlib Ukraina Markaziy Radasiga tashrif buyurdi. 1917-yil noyabr oyida bolsheviklar Oliy qoʻmondonning shtab-kvartirasini egallab olgandan soʻng, Yaponiya harbiy missiyasi ham Kiyevga koʻchib oʻtdi, u avval Mogilyovda joylashgan edi. Elchixonani boshqargan general Takayanachi, Antanta davlatlarining boshqa harbiy missiyalari rahbarlari qatorida, Markaziy kuchlarga qarshi frontni saqlab qolish uchun Ukraina Xalq Respublikasiga odamlar, qurollar va moliyaviy yordam berishga tayyorligini bildirdi. Ammo bu rejalar amalga oshirilmagan. Bundan tashqari, Yaponiya konsulligi faoliyatini Odessada davom ettirdi. Yaponiya hukumati oʻz missiyasi tomonidan 1918-yil yanvar oyida UXR mustaqilligi eʼlon qilinganligi toʻgʻrisida xabardor qilingan va bu voqea oʻsha paytda Ukrainada boʻlgan yapon jurnalistlari tomonidan ham yoritilgan.
1918-yilda Ukraina Xalq Respublikasi hukumati Boris Vobloyni Yaponiyadagi vakolatli vakil etib tayinladi.
1920-yilda Yevropadagi UXR vakillari va yapon diplomatlari oʻrtasida yozishmalar boʻlgan. 1920-yillarning oxiri va 1930-yillarning boshlarida quvgʻindagi Ukraina Xalq Respublikasi hukumati Yaponiya harbiy doiralari bilan aloqalarni saqlab turdi.
Zamonaviy munosabatlar
1991-yilda Yaponiya Ukraina mustaqilligini tan oldi va davlatlararo munosabatlarni oʻrnatdi. Yaponiya Ukraina iqtisodiyotiga sarmoya kiritmaydi va uning korxonalari Ukraina bozorida deyarli faoliyat koʻrsatmaydi. Ukraina, oʻz navbatida, toʻgʻri sarmoya kiritish uchun sharoit yaratmayapti, ikki tomonlama munosabatlarning rivojlanishiga toʻsqinlik qilmoqda. 2009-yil holatiga koʻra, Ukrainaga Yaponiyadan moliyaviy yordam, shu jumladan kreditlar miqdori 85,11 million AQSh dollarini tashkil etgan. Ikki davlat oʻrtasidagi madaniy va ilmiy aloqalar tanishuv koʻrgazmalari, qisqa muddatli amaliyotlar, yangi boshlanuvchilar uchun til kurslari darajasida kelishuvlar mavjud. Amerika, Yevropa yoki Osiyodan kelgan chet elliklar bilan solishtirganda, yaponlar Ukrainaga deyarli tashrif buyurishmaydi. Yaponiyaning Ukrainaga boʻlgan qiziqishining oʻsishi 2004-yilgi toʻq sariq inqilob davrida sodir boʻldi. Tokio demokratik va islohotchi Ukraina paydo boʻlishiga ishonch bildirdi. Biroq, bu qiziqish Viktor Yushchenko hukumatlarining samarasizligi va Yaponiya rasmiy doiralarida rossiyaparast siyosatchi sifatida obroʻga ega boʻlgan Viktor Yanukovichning hokimiyatga kelishi tufayli asta-sekin susayib bordi.
Chernobil va Fukusimadagi yadroviy ofatlarga qarshi hamkorlik
Prezident Viktor Yushchenko 2005-yil iyul oyida Yaponiyaga tashrif buyurdi va Chernobilni tozalash dasturini muhokama qildi.
2011-yil 30-oktabrda Yaponiya hukumati Ukraina Chernobil AESdagi halokatga qanday munosabatda boʻlganligi haqida koʻproq maʼlumot olish uchun Yaponiyaning Kiyevdagi elchixonasi xodimlari sonini 30 dan 36 nafarga koʻtardi, chunki Yaponiya hali ham Fukusima Daiichi yadroviy falokatidan keyin qiyin ahvolda edi.
Diplomatik missiyalar
Aholi
Ukrainada yaponlar
Yaponiyadagi ukrainaliklar
Yaponiyadagi Ukraina nodavlat tashkilotlari Manbalar
Adabiyotlar
Havolalar
uz.wikipedia.org