Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori

Tuyaboʻgʻiz suv ombori (Toshkent dengizi) — Ohangaron daryosining oʻrta oqimida barpo etilgan gidrotexnika inshooti. 1962-yilda qurilgan. Daryo suvini mavsumiy tartibga soladi. Umumiy hajmi 250 mln.m³, foydali hajmi 224 mln. m³ ni tashkil etadi. Suv yuzasi maydoni 20 km². Oʻrtacha chuq. — 12,5 m. Koʻtarma tuproq toʻgʻon, chap va oʻng qirgʻoq suv chiqargichlar va suv tashlagichdan iborat. Toʻgʻonning uz. 2,4 km, ikki chekkasi qumoq tuproqdan qurilgan. Ombor gidrouzeli 1,9 km uzunlikdagi dambaga tutashgan. Toʻgʻon ustidan Toshkent — Bekobod avtomobil yoʻli oʻtadi. 440 m uzunlik va suv sarfi 760 m³/sek boʻlgan tezoqar koʻrinishidagi suv tashlagich suvni 34 m pastlikka uzatadi. Suv tashlagichning yemirilishini bartaraf etish uchun undan 600 m uzoqlikda umumiy bal. 40 m boʻlgan ochiq tipdagi ikki bosqichli sharshara qurilgan. Suv omboridan Qorasuv daryosiga va Tuyaboʻgʻiz chapqirgʻoq kanaliga suv beriladi. Suv ombori atrofida dam olish zonasi tashkil etilgan. Suv ombori Toshkent viloyatining Boʻka, Oqqoʻrgʻon, Oʻrta Chirchiq, Quyi Chirchiq tumanlarida sugʻoriladigan yerlarning suv taʼminotini yaxshilashga imkon berdi. 2019-yilning 27-mart kuni elektrostansiya qurib bitkazildi.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori haqida

Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori – O‘zbekistondagi muhim suv xo‘jaligi inshootlaridan biri bo‘lib, u suv ta’minotini yaxshilash, sug‘orish tizimlarini rivojlantirish va qishloq xo‘jaligi uchun zarur bo‘lgan suv resurslarini boshqarish maqsadida qurilgan. U, asosan, Namangan viloyatidagi Tuyabo‘g‘iz tumanida joylashgan va mintaqaning suv ta’minoti va sug‘orish tizimlarini qo‘llab-quvvatlashda katta ahamiyatga ega.

Tarixi va maqsadi

Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori asosan sug‘orish va ichimlik suvi ta’minoti uchun qurilgan, bu yerda yig‘ilgan suv ayniqsa qurg‘oqchilik davrida qishloq xo‘jaligi ekinlarini sug‘orishda qo‘llaniladi. Bundan tashqari, suv ombori atrofidagi tabiiy muhit va ekotizimni saqlashda ham katta rol o‘ynaydi.

Tuzilishi va hajmi

Tuyabo‘g‘iz suv omborining hajmi va texnik imkoniyatlari uning suv ombori sifatida samarali ishlashiga imkon beradi. Ombor tabiiy daryo suvlarini yig‘ish va ularni kerakli vaqtda sug‘orish yoki boshqa maqsadlarda foydalanish uchun mo‘ljallangan. Omborning suv saqlash sig‘imi va suvni boshqarish tizimi suv taqsimotini nazorat qilish imkonini beradi.

Foydasi va ahamiyati

Sug‘orish: Mintaqadagi qishloq xo‘jaligi erlarini sug‘orishda asosiy manbalardan biri hisoblanadi, ayniqsa yozgi mavsumda qishloq xo‘jaligi ekinlarining sifatli va samarali o‘sishini ta’minlaydi.
Ichimlik suvi ta’minoti: Ba’zi holatlarda aholining ichimlik suvi bilan ta’minlanishida ham xizmat qiladi.
Ekologik muvozanat: Suv ombori atrofidagi landshaft va tabiat resurslari uchun muhim, suv havzalari va ulardagi hayot shakllarining mavjudligini saqlashda yordam beradi.

Muammolar va kelajak rejalar

Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori mintaqadagi suv resurslarini samarali boshqarish va ekologik muvozanatni ta’minlash uchun doimiy texnik xizmat va modernizatsiya talab qiladi. Suv resurslarining kamayishi, qishloq xo‘jaligi va sanoat ehtiyojlarining ortishi suv omborining samaradorligiga tahdid solishi mumkin. Shu sababli, suvni asraydigan texnologiyalarni keng joriy etish va suvdan foydalanishni samarali boshqarish rejalarini ishlab chiqish zarur.

Xulosa

Tuyabo‘g‘iz Suv Ombori O‘zbekistonning suv xo‘jaligi tizimida muhim infratuzilmadir. U viloyatning iqlim sharoitiga mos keladigan suv resurslarini to‘plash, saqlash va taqsimlashda samarali vosita sifatida ishlaydi. Mintaqaning barqaror rivojlanishi uchun uning ekologik holatini saqlash va texnik jihatdan yangilash muhim ahamiyatga ega.

Agar sizga bu mavzu bo‘yicha batafsilroq yoki texnik ma’lumotlar kerak bo‘lsa, qo‘shimcha savollar berishingiz mumkin.