Turkmaniston — Tojikiston munosabatlari

Turkmaniston — Tojikiston munosabatlari — Turkmaniston va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar. Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan har ikki mamlakat mustaqillikni qoʻlga kiritgandan keyin 1993-yil 27-yanvar kuni oʻzaro diplomatik aloqalarni oʻrnatganlar. Ikki davlat oʻrtasida hamkorlik siyosiy, savdo-iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, madaniy va boshqa sohalarda rivojlanib bormoqda. Ikki davlat oʻrtasida turli sohalarda 60 dan ortiq davlatlararo va hukumatlararo hujjatlar imzolangan.

Tarix

Mamlakatlar oʻrtasida diplomatik aloqalar 1993-yil 27-yanvarda Turkmaniston va Tojikiston Respublikasi oʻrtasida diplomatik aloqalarni oʻrnatish toʻgʻrisidagi Protokol imzolanishi bilan oʻrnatilgan.

1995-yil iyul oyida Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon amaliy tashrif bilan Ashxabodga keldi. 1999-yil aprel oyida Imomali Rahmon Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining uchrashuvida ishtirok etish uchun Turkmanistonga ish tashrifini amalga oshirgan.

2007-yil oktabr oyida Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov rasmiy tashrif bilan Tojikistonga kelgan. 2007-yil dekabrda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon javob tashrifi bilan Turkmanistonga kelgan.

2009-yilda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmonning Turkmanistonga ishc tashrifi boʻlib oʻtgan.

2014-yil 5-6-may kunlari Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhammedov rasmiy tashrif bilan Tojikiston Respublikasida boʻldi.

Savdo-iqtisodiy hamkorlik

Ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 2013-yil oxirida 119,3 million dollarni tashkil etdi.

Tojikiston Turkmanistondan neft mahsulotlari, tozalangan paxta yogʻi, sement sotib oladi.

Turkmaniston Tojikistondan isteʼmol tovarlari, alyuminiy va alyuminiy mahsulotlari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini import qiladi.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Turkmaniston va Tojikiston o‘rtasidagi munosabatlar Markaziy Osiyodagi muhim regional aloqalardan biridir. Ikkala mamlakat ham sobiq Sovet Ittifoqidan mustaqillik olgandan so‘ng mustaqil davlat sifatida o‘zaro hamkorlikni rivojlantirishga intilishgan.

Siyosiy munosabatlar

Turkmaniston va Tojikiston rasmiy ravishda yaxshi diplomatik aloqalarga ega. Har ikkala davlat Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligiga (MDH) a’zodir. Turkmaniston neytral siyosat yuritadi, shu bilan birga qo‘shni davlatlar, shu jumladan Tojikiston bilan barqaror siyosiy aloqalarni saqlashga harakat qiladi. O‘z navbatida Tojikiston Turkmaniston bilan chegaradagi xavfsizlik, o‘zaro yordam va muhim masalalar bo‘yicha muntazam maslahatlashuvlar olib boradi.

Iqtisodiy hamkorlik

Turkmaniston va Tojikiston o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar ko‘proq energetika, transport va savdo sohalarida shakllangan. Turkmaniston yirik tabiiy gaz zahiralari bilan mashhur bo‘lib, mintaqaga energetik resurslar yetkazib berishda muhim rol o‘ynaydi. Tojikiston esa tabiiy gazni qayta ishlash, elektr energiyasi ishlab chiqarish va boshqa energetika sektorida hamkorlik qiladi.

Shuningdek, ikkala davlat o‘rtasida transport yo‘llari va tranzit imkoniyatlarini rivojlantirish masalalari ham muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, Afg‘oniston orqali Osiyoning boshqa qismlariga yo‘l ochish borasidagi loyihalar ham iqtisodiy hamkorlikni chuqurlashtirishga xizmat qiladi.

Madaniy va insoniy aloqalar

Turkmaniston va Tojikiston xalqlari o‘rtasida madaniy va tarixiy o‘xshashliklar mavjud bo‘lib, bu ularning o‘zaro anglashuvini quvvatlaydi. Har ikki davlatda islom dini keng tarqalganligi, xalqning an’anaviy qadriyatlari va madaniyatdagi umumiyliklar ikki tomonlama aloqalarni yanada mustahkamlaydi.

Ma’naviy sohada ham almashinuvlar, madaniy tadbirlar va ta’lim sohasida hamkorlik amalga oshirilmoqda.

Qiyinchiliklar va mumkin bo‘lgan muammolar

Iqtisodiy imkoniyatlarning cheklanganligi va transport tarmoqlarining yetarlicha rivojlanmaganligi, shuningdek chegaradagi xavfsizlik masalalari ikki mamlakat o‘rtasidagi munosabatlarda qiyinchiliklar tug‘dirishi mumkin. Shuningdek, geografik va iqlim sharoitlari ham qishloq xo‘jaligi va sanoat sohalarida mavjud imkoniyatlarning to‘liq ro‘yobga chiqishiga to‘sqinlik qilishi mumkin.

Xulosa

Turkmaniston va Tojikiston munosabatlari keng qamrovli va ko‘p qirrali bo‘lib, ular siyosiy barqarorlik, iqtisodiy rivojlanish va madaniy hamkorlik sohalarida mustahkamlanmoqda. Kelajakda hamkorlikni yanada rivojlantirish uchun investitsiyalarni jalb qilish, transport va energetika tarmog‘ini kengaytirish, shuningdek madaniy almashinuvlarni kuchaytirish muhimdir. Shu bilan birga, hududiy xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlash masalalariga e’tibor qaratish zarur.