Turkiya — Belarussiya munosabatlari
Belarussiya — Turkiya munosabatlari 1992-yil 25-martda oʻrnatilgan Belarus va Turkiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.
Mamlakatni taqqoslash
Ikki tomonlama munosabatlar
Savdo
2011—2019-yillarda tashqi savdo dinamikasi (million dollar):
2017-yilda Turkiyaga Belarus eksportining eng katta pozitsiyalari (10 million dollardan ortiq):
2017-yilda Turkiyadan Belarus importining eng katta pozitsiyalari:
Belarusning Turkiyadagi elchixonasi maʼlumotlariga koʻra, 2018-yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 983 million dollarni tashkil qilgan. Belarus eksportining asosiy pozitsiyalari: kaliyli oʻgʻitlar, zigʻir matolari, polikarboksilik kislotalar; sintetik tolalar; qotishmagan poʻlat sim, yogʻoch, gazeta qogʻozi.
Parlamentlararo hamkorlik
Belarus va Turkiya parlamentlari qoʻshma Doʻstlik guruhini tuzganlar.
Madaniy aloqalar
2016-yilda Turkiyada Belarus madaniyati kunlari boʻlib oʻtdi. 2017-yilda Belarusda turk madaniyati kunlari boʻlib oʻtdi.
Ilmiy soha
2016-yil noyabr Turkiya Respublikasi Prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻonning Minskka tashrifi chogʻida ilm-fan va texnologiya sohasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolandi. Ayni paytda mikrobiologiya va fizika sohasida fundamental ilmiy tadqiqotlarning qoʻshma loyihalari amalga oshirilmoqda, shuningdek, nano va IT-texnologiyalar, yangi innovatsion loyihalar boʻyicha maslahatlashuvlar oʻtkazilmoqda.
Turizm
Turkiya Belarus fuqarolari uchun eng mashhur sayyohlik yoʻnalishlaridan biridir. Taxminan 200 000 Belarusiyaliklar har yili mamlakatga tashrif buyurishadi, bunga 2013-yildagi oʻzaro vizani bekor qilish toʻgʻrisidagi kelishuv yordam bergan.
Hodisalar
1994-yilda KGB ikki belaruslik jurnalistni Turkiya Respublikasi foydasiga josuslik qilganlikda aybladi. Bunga parallel ravishda Turkiya elchixonasining ikki fuqarosi ham chiqarib yuborildi. Bunga javoban Turkiya Belarus bilan barcha aloqalarni va 100 million dollarlik kredit ajratishni vaqtincha toʻxtatdi.
Diplomatik missiyalar
Belarus elchilari
Nikolay Lyapeshka (1997—2002)
Natalya Jilevich (2002—2008)
Valer Kalesnik (2008—2013)
Andrey Savinix (2013—2019)
Viktor Ribak (2019-yildan)
Turkiya elchilari
Mustafo Oʻzjan (2020-yil 15-yanvardan)
Manbalar
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Turkiya va Belarussiya o‘rtasidagi munosabatlar bir necha sohalarda rivojlangan va ikki davlat o‘rtasidagi siyosiy, iqtisodiy hamkorlikning muhim yo‘nalishlaridan biridir. Quyida Turkiya-Belarussiya munosabatlari haqida batafsil ma’lumot keltiriladi.
Tarixiy va Siyosiy Munosabatlar
Turkiya va Belarussiya o‘rtasida diplomatik munosabatlar 1992-yilda, Belarussiya mustaqillikka erishgach o‘rnatilgan. Bu munosabatlar doimiy ravishda rivojlanib, ikki mamlakat o‘rtasida turli darajadagi rasmiy tashriflar amalga oshiriladi. Turkiya Belarussiyaning Yevropa bilan hamkorligini qo‘llab-quvvatlashga intiladi, shuningdek, ikki tomon ham bir-birining davlat mustaqilligini hurmat qiladi.
Iqtisodiy Hamkorlik
Turkiya va Belarussiya o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar so‘nggi yillarda sezilarli darajada kuchaydi. Turkiya ko‘plab sohalarda, jumladan, avtomobilsozlik, qurilish materiallari, tekstil, oziq-ovqat mahsulotlari va qishloq xo‘jaligi texnikasi kabi sohalarda Belarussiyaga eksport qilmoqda. Shuningdek, ikki mamlakat o‘rtasida savdo hajmi oshmoqda. Belarussiya esa Turkiyaga asosan sanoat mahsulotlari va farmatsevtika mahsulotlarini eksport qiladi.
Madaniy va Ta’lim Soha Hamkorligi
Madaniy aloqalar ham ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarning muhim qismidir. Turkiya va Belarussiya o‘rtasida madaniyat, san’at va sport bo‘yicha ko‘plab almashuv dasturlari mavjud. Shuningdek, talabalar va olimlar o‘rtasida ham hamkorlik rivojlanmoqda; ikki mamlakat universitetlari o‘rtasida ham o‘quv va ilmiy almashinuv dasturlari yo‘lga qo‘yilgan.
Geosiyosiy Ahamiya
Turkiya va Belarussiya geografik jihatdan o‘zaro uzoq masofada joylashgan bo‘lsa-da, ularning munosabatlari Markaziy Osiyo va Yevropa o‘rtasidagi ko‘prik vazifasini bajaradi. Turkiya Belarussiyaga yevroosiyo iqtisodiy muhitida o‘z o‘rnini mustahkamlashda yordam beradi, Belarussiya esa Turkiyaga MDH hududida ta'sir doirasini kengaytirishga imkon beradi.
Yakuniy Fikr
Turkiya va Belarussiya munosabatlari ikki tomonlama manfaatlar asosida rivojlanib, siyosiy, iqtisodiy, madaniy va ta’lim sohalarini qamrab oladi. Bu munosabatlar kelajakda yanada mustahkamlanishi va chuqurlashishi kutilmoqda.
Agar Turkiya — Belarussiya munosabatlarining ma’lum bir yo‘nalishi bo‘yicha batafsilroq ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, ayting!