Tropik Oʻsimliklar
Tropik oʻsimliklar - Yer sharining tropik mintaqalarida oʻsadigan oʻsimliklar. Tropik mintaqada qoʻngʻirboshlar, dukkakdoshlar, zigʻirdoshlar, sutlamadoshlar, soyabondoshlar, labguldoshlar, shoʻragullilar va boshqa botanik oilalarga mansub oʻsimliklar mavjud. Qishloq xoʻjaligida ekiladigan oʻsimliklar: don ekinlari — bugʻdoy, arpa, sholi, makkajoʻxori, sharik, joʻxori; dukkakli don ekinlari — loviya, soya, dolixos, kaptar loviyasi, kanavaliya; moyli ekinlar — maxsar, zigʻir, yeryongʻoq, kunjut; efirmoyli — kashnich, arpabodiyon, qora zira, oq zira, ajgon — hind qora zirasi, yalpiz, rayxon, mavrak, lavanda; moyli ekinlar — atirgul, yorongul, yirikgulli yasmin; tuganakmevali ekinlar — kartoshka, batat, maniok, yams, taro; texnika ekinlari — shakarqamish, gʻoʻza, tolali nasha, jut, kanop, sizal, tamaki, piretrum; daraxt va butasimonlar — choy, kofe, palma; kauchukli ekinlar — geveya; sitrus mevalilar; yemxashak oʻtlar.
Tropik oʻsimliklarning ayrim biologik xususiyatlari, jumladan, issiqsevarligi, namsevarligi, qisqa kunli va aksariyat holda nordon tuproqlarda oʻsishi oʻzaro oʻxshash.
Xolima Otaboyeva.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Tropik o‘simliklar — bu tropik mintaqada o‘sadigan o‘simliklarning umumiy nomi bo‘lib, ular harorat va namlik sharoitlariga moslashgan. Tropik mintaqalar Yer yuzasining Ekvadordan ikkala qutbga qarab taxminan 23,5° shimoliy va janubiy kenglik oralig‘ida joylashgan. Bu mintaqa yil davomida yuqori harorat va doimiy namlikka ega bo‘ladi, shuning uchun unda tropik o‘simliklar rivojlanishi uchun juda qulay sharoitlar mavjud.
Tropik o‘simliklarning asosiy turlari va xususiyatlari
-
Mevali o‘simliklar:
- Tropik mintaqada ko‘plab mevali o‘simliklar o‘sadi, masalan, banan, apelsin, mango, ananas, kokos yong‘og‘i, avokado va boshqalar.
- Ushbu mevalar ko‘pincha yuqori namlik va issiq harorat sharoitlariga moslashgan bo‘lib, ularning pozitsiyasi va tuzilishi tropik mintaqada yashashga xizmat qiladi.
-
Yopiq o‘rmon o‘simliklari:
- Tropik o‘rmonlar juda zich o‘sadi va turli xil yirik daraxtlar, masalan, mahogany, teak (teak daraxti) kabi qimmatbaho yog‘och manbalari mavjud.
- Bu o‘rmonlar yuqori namlik va issiq harorat tufayli yillik barg toza o‘tib turadi, ya’ni barglar odatda doim yashil bo‘ladi.
-
Yaltiroq bargli o‘simliklar:
- Tropik mintaqada barglari yaltiroq va qalinroq o‘sadigan o‘simliklar ko‘p, ular o‘simliklarni ortiqcha yorug‘lik va bug‘lanishdan himoya qiladi.
-
Xilma-xil vodiy o‘simliklari:
- Ba’zi tropik o‘simliklar tog‘li hududlarda va qumli tuproqlarda o‘sadi. Masalan, kakaodan tortib marixuyagacha, tropik o‘simliklar juda xilma-xil bo‘lib, ayniqsa qishloq xo‘jaligida ko‘p qo‘llaniladi.
Tropik o‘simliklarning iqtisodiy ahamiyati
- Tropik o‘simliklar xalq xo‘jaligida keng qo‘llaniladi. Ular oziq-ovqat sanoatida, tibbiyotda, kiyim-kechak to‘qishda va boshqa ko‘plab sohalarda muhim rol o‘ynaydi.
- Masalan, shakarqamish, kofe, choy, kakao kabi o‘simliklar dunyo miqyosida tropik mintaqalardan eksport qilinadi va ko‘plab mamlakatlarning iqtisodiyotini rivojlantirishda katta hissa qo‘shadi.
Tropik o‘simliklarning ekologik roli
- Tropik o‘rmonlar yer yuzining kislorod manbalaridan biri hisoblanib, global iqlimni muvozanatlashga yordam beradi.
- Ular ko‘plab hayvon va o‘simlik turlarining yashash joyini tashkil etadi, shuningdek suv aylanishida muhim vazifani bajaradi.
Xulosa
Tropik o‘simliklar o‘ziga xos yuqori namlikli va issiq iqlimda rivojlanib, insonlar hayoti uchun katta ahamiyatga ega. Ular oziq-ovqat, sanoat, tibbiyot va ekologiya sohasida katta foyda keltiradi. Shuning uchun tropik o‘rmonlarni saqlash va asrash muhim vazifa hisoblanadi.