Shamkor jangi
Shamkor jangi — 1195-yil 1-iyunda Arranning Shamkor shahri yaqinida boʻlib oʻtgan. Bu jang Dovud Soslan boshchiligidagi Gruziya armiyasi tomonidan Eldegiziylar hukmdori Abu Bakr ustidan qozonilgan yirik gʻalabasi edi.
Jangdan oldin
Jangning kelib chiqishi Eldegiziylar ichidagi sulolalararo fuqarolar urushi (1191-1195) vaqtiga toʻgʻri kelgan. Hokimiyat uchun kurashda gʻalaba qozongan Abu Bakr (1195-1210) ukasi Kutluk Inanchni oʻldirgan va yana bir oʻz ukasi Amir Mixranni Shirvanshoh hukmdori Axsitan I (1160-1196) saroyida asirga olishga majbur qilgan. Axsitan va Amir Mixran Gruziya qirolligining poytaxti Tbilisiga yoʻl olishgan va Shirvonning najotkori sifatida tanilgan qirolicha Tamaradan yordam soʻrashgan. Gruziya saroyida ularni kutib olishgan va kerakli yordamni berishgan. David Soslan boshchiligidagi Gruziya armiyasi Shirvon tomon harakatni boshlagan.
Jang
Abu Bakrni vassal musulmon amirlarining kuchlari qoʻllab-quvvatladilar va 1195-yil 1-iyun kunida u yaxshi himoyalangan Shamkor shahrida Gruziya qoʻshini qarshi kurashni boshladi. David Soslan shahar darvozalarini buzib oʻtish uchun nisbatan kichik qoʻshin yuborayotgan vaqtida Gruziyaning asosiy katta qoʻshiniga dushman orqasidan toʻplanishni buyurgan. Biroq, yomon yoʻllar va qiyin geografiya gruzinlarni sekinlashishga majbur etdi va Abu Bakr bir muncha vaqt shaharni himoya qilishni davom ettirdi. Shunga qaramay, David Soslanning harakatlari urush davomida hal qiluvchi ahamiyatga ega edi va Abu Bakr qoʻshini bir necha bor magʻlubiyatga uchradi. Shamkor shahri qamal qilindi va oxir-oqibat Shamkor gruzinlar tomonidan qoʻlga kiritildi. Gruzinlar keyinchalik yana Gruziya tomonidan egallanadigan Ganja shahriga dushmani quvib yuborishgan.
Jangdan keyin
Gruzinlar juda koʻp miqdordagi oʻlja va asirlarni qoʻlga kiritdilar, shu jumladan xalifa bayrogʻi ham egallangan va keyinchalik uni Xahuli monastiriga qirolicha Tamara hadya qilgan. Shamkorni qoʻlga kiritgandan soʻng, David Soslan Ganja tomon harakatlanadi va shaharga yetib borgach, ziyolilarlar, savdogarlar, qozilar va olimlar uni kutib olishadi. Ular shahar darvozalarini ochib, Sultonning saroyi eshigiga tilla naqshli gilam qoʻyganlar. David saroyga kirib, Sulton taxtiga oʻtirdi va majlisni chaqirdi, soʻngra ushbu baxtli kunga tayyorlangan festivalda qatnashdi. Shamkor va uning atrofidagi yerlar Shirvonshoh Amir Mixranning vassal maqomiga qaytdi. Abu Bakr ukasi Amir Mixronni zaharlaganidan keyin oʻz poytaxtiga qaytishga muvaffaq boʻldi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Shamkor jangi — Ikkinchi jahon urushi davrida, 1942-yil 12-mayda O‘rta Osiyoda joylashgan hozirgi O‘zbekiston hududida, Shamkor shahriga yaqin joyda bo‘lib o‘tgan harbiy to‘qnashuvdir. Bu jang Sovet Ittifoqi va nemis fashistik kuchlari o‘rtasida yuzaga kelgan edi.
Shamkor jangi ikkinchi jahon urushi frontidagi muhim sahnalardan biri hisoblanadi, chunki u O‘zbekistonga yaqin hududlarda bo‘lib o‘tgandi va Markaziy Osiyo hududini fashistik qo‘shinlar tomonidan bosib olishga urinishlarga qarshi kurash shaklida ahamiyatga ega bo‘ldi.
Jangda sovet qo‘shinlari himoyasida zo‘r kuch sarflab, nemis armiyasining oldinga o‘tishini to‘xtatishga harakat qilganlar. Ushbu jangda qo‘shinlarning jangovar tajribasi, harbiy texnika va strategiyalarning ahamiyati yaqqol namoyon bo‘ldi. Shamkor jangidan keyin sovet qo‘shinlari Markaziy Osiyo yo‘nalishida nemislarning harakatini sekinlashtirishga muvaffaq bo‘ldi.
Shamkor jangi O‘zbekistonda urush tarixidagi muhim voqealardan biri bo‘lib, bu jang hudud aholisi orasida ham katta qarshilik va yuksak ruhiyat uyg‘otgan. Shuningdek, bu jang sovet armiyasining mustahkam landshaft sharoitlarida ham o‘zining jangovar kuchini qanday namoyon eta olishini ko‘rsatdi.
Agar aniq tarixiy ma'lumot yoki batafsilroq ma'lumotlar kerak bo‘lsa, iltimos xabar bering!