Sun'iy intellekt javobi:
Sevr sulh shartnomasi — Birinchi jahon urushidan keyin 1920-yil 10-avgustda Imperiya hokimiyati ostidagi Usmonli imperiyasi bilan G‘arbiy kuchlar, ayniqsa Angliya, Fransiya va Italiya o‘rtasida imzolangan sulh shartnomasi hisoblanadi. Ushbu shartnoma Usmonli imperiyasining urushdagi mag‘lubiyatidan keyin uning hududlarini bo‘lish va boshqarishni tartibga solish maqsadida tuzilgan.
Sevr sulh shartnomasi asosiy jihatlari quyidagilardan iborat:
Hududiy bo‘linish: Shartnoma asosida Usmonli imperiyasining hududlari bir qator tenglamalar orqali bo‘lingan. Buyuk Britaniya, Frantsiya va boshqa G‘arb davlatlari Turkiyaning ayrim hududlarini va yangi muxtorlar yoki mandatarlar hududlarini boshqarishga huquq oldi. Masalan, Trabzon, Urfa, Hatay va boshqa mintaqalar boshqaruvga bo‘lingan.
Mustamlaka tizimi: Shartnomada Turkiyaning Suriyadagi, Iroqdagi va Levantadagi hududlari G‘arb davlatlarining mandatarligiga o‘tkazilgan.
Mustaqillik va hukumat: Shartnoma bo‘yicha Usmonli imperiyasi hududida ayrim suverenitet cheklangan bo‘lib, hukumatning faoliyatiga cheklovlar qo‘yilgan edi.
Armiya va mudofaa: Sulh shartnomasi ko‘ra, turk armiyasi soni va qurollanishi qattiq cheklangandi. Bu orqali Usmonli imperiyasining qurollanishi va imkoniyatlari kamaytirildi.
Milliy kuchlar va qarshilik: Sevr shartnomasi turklar tomonidan juda yomon qabul qilindi. Milliy harakat, ayniqsa Mustafo Kamol Atatürk boshchiligidagi turk milliy harakati Sevr shartnomasini rad etdi va unga qarshi kurash boshladi.
Natija: Sevr shartnomasi hech qachon to‘liq kuchga kirmadi. Uning o‘rniga 1923-yilda Milliy harakat va Turkiya Respublikasi tomonidan rad etilib, undan keyingi sulh shartnomasi bo‘lgan Loyand sulh shartnomasi imzolandi. Bu yangi sulh Turkiyaning hududiy yaxlitligini ta'minladi va zamonaviy Turkiya Respublikasining asosini yaratdi.
Shunday qilib, Sevr sulh shartnomasi tarixi milliy ozodlik harakati, mustaqillik kurashlari va zamonaviy Turkiya davlatining tashkil topishi bilan chambarchas bog‘liqdir.