Sun'iy intellekt javobi:
Sergey Kovalyov (1929–2021) — mashhur rus inson huquqlari himoyachisi, dissident va huquqshunos. U Sovet Ittifoqi davrida siyosiy repressiyalarga qarshi kurashgan, ko‘plab odamlarning asosiy huquq va erkinliklarini himoya qilgan faollardan biri hisoblanadi.
Kovalyov 1930-yillarda Stalinning repressiyalari ortidan yuzaga kelgan inson huquqlari buzilishlariga qarshi faol ish olib bordi. U inson huquqlarini himoya qilish bo‘yicha ko‘plab tashkilotlarda faoliyat yuritgan, shu jumladan, Moskva Helsinki guruhi tashkil etilishida muhim rol o‘ynagan. Bu guruh Sovet hukumatining Helsinki bitimi shartlarining bajarilishini nazorat qilgan va inson huquqlarining buzilishiga e'tibor qaratgan.
Sergey Kovalyov 1970-yillarda va 1980-yillarning boshlarida Sovet hukumati tomonidan bir necha marta hibsga olingan va qamoqda saqlangan. U siyosiy mahkum sifatida uzoq vaqt oqilona bo‘lmagan ayblovlar ostida qamalgan, biroq qamoq va qiynoqlarga qaramay, inson huquqlari himoyasidan voz kechmagan.
Kovalyov SSSR parchalanishidan keyin ham faol bo‘lib, Rossiyada demokratik institutlar va inson huquqlarini mustahkamlashga hissa qo‘shgan. U Rossiya prezidentining inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman) lavozimida ishlagan.
Sergey Kovalyovning ishlari va xorijiy hamjamiyatdagi obro‘-e’tibori uning inson huquqlari uchun kurashda chinakam qahramon bo‘lganligini ko‘rsatadi. U 2021-yil 9-mayda vafot etdi.
Umuman olganda, Sergey Kovalyov inson huquqlari yo‘lida fidoyilik va qat'iyat namunasi bo‘lgan shaxs sifatida tarixda qoladi.