Satin va atlas o‘rilish
Satin va atlas o‘rilish- To‘qimachilik o‘ngiga chiziq uzun qaplanishlar bo‘ladi. Shuning uchun to‘qimaning o'ngi, odatda silliq bo‘ladi. Agar to‘qimaning ungida ko‘proq arqoq qoplanish bo‘lsa, uni satin o’ralishi deb aytiladi, Aksincha, gazlama o'ngida ko‘proq tanda qoplanishi bo‘lsa atlas o’rilishi bo‘ladi.Satin o’rilishda har qaysi tanda ipi rapportda faqat bir marta gazlama o'ngiga chiqadi, keyin to’rtta arqoq ipi tagiga o’tadi. Keng tarqalgan paxta gazlama-satin ham atlas o’rilishda to’qiladi. Satin o’rilishda arqoq yopilishlar cho’ziqroq bo’lgani uchun juda zich gazlamalar to’qishga imkoniyat tug’diradi. Atlas o’rilish satin o’rilishda o’xshaydi, ammo besh ipli atlas o’rilishda rapportdagi har qaysi tanda ip to’rtta arqoq ipni yopadi va bitta arqoq ip tagidan o’tadi. Atlas o’rilishli gazlamalarning o’ngi tanda iplaridan iborat bo’ladi.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Satin va atlas to‘qimachilikda keng tarqalgan o‘rilish turlari bo‘lib, ular matoning yuzasi, mustahkamligi va tashqi ko‘rinishini belgilaydi. Quyida ularning har biri haqida batafsil ma’lumot beraman.
Satin o‘rilish (Satin weave)
Satin o‘rilish - bu o‘ziga xos silliq va yorqin yuzaga ega bo‘lgan to‘qish usuli. Satin o‘rilishda iplar ma'lum bir tartibda joylashib, yuzada iplar kamroq ko‘rinadi, bu esa matoga o‘ziga xos silliqlik va porlashni beradi.
Satin o‘rilishning xususiyatlari:
- Yuzaki ko‘rinish: juda silliq va yaltiroq yuzaga ega, yorug‘likni yaxshi aks ettiradi.
- Mustahkamlik: atlasga nisbatan biroz nozikroq bo‘lishi mumkin, chunki iplar ko‘proq yuzada bo‘lib, oson shikastlanishi mumkin.
- Tuzi-shishi: iplarning to‘qilishi uzoqroq, chunki iplar yuzada bir necha ip qatorlari ustida o‘tadi.
- Qo‘llanilishi: kostyum matolari, shinam kiyimlar, yorqin pardalar va yotoq to‘shaklari uchun ishlatiladi.
Satin o‘rilish qanday hosil bo‘ladi?
Satin o‘rilishda, urgi iplar (uzun gorizontal iplar) shundi o‘q rangi ustidan yopilib, to‘pig‘ining ustidan bir necha ip qatorlaridan o‘tadi, natijada yuzada iplar kam ko‘rinadi.
Atlas o‘rilish (Sateen weave)
Atlas o‘rilish — atala (kullalangan ipak yoki paxta matoda ishlatiladigan) iplardan tayyorlanadigan o‘rilish turi bo‘lib, satin o‘rilishga juda yaqin, biroq asosan paxta yoki boshqa to‘qimachilik iplarini ishlatishda qo‘llaniladi.
Atlas o‘rilishning xususiyatlari:
- Yuzasi: silliq va yumshoq, odatda matoda sutdek yumshoqlik hosil qiladi.
- Mustahkamlik: satin o‘rilishga nisbatan biroz mustahkamroq.
- Matoning ko‘rinishi: yorqin va yumshoq yuzaga ega.
- Qo‘llanilishi: uy matolari (pillowcase, choyshab), kiyim to‘qish uchun ishlatiladi.
Atlas o‘rilish qanday hosil bo‘ladi?
Atlas o‘rilishda urgi iplar ilgaklar ustidan to‘rttadan ip qatorini kesib o‘tadi, keyin esa ip ostida joylashadi, bu tekis va silliq yuzani hosil qiladi.
Satin va atlas o‘rilishining asosiy farqlari:
| Xususiyat |
Satin o‘rilish |
Atlas o‘rilish |
| Ip turi |
Asosan ipak iplar |
Paxta yoki boshqa tolalar |
| Yuzasi |
Juda silliq, metallga o‘xshash yarqirlik |
Silliq, yumshoq, sutdek ko‘rinish |
| Ko‘rinish |
Yorqin, yaltiroq |
Yorqin, lekin yumshoqroq |
| Qo‘llanilishi |
Kiyim, parda, choyshab |
Uy to‘qimasi, kiyim |
| Mustahkamlik |
Biroz zaifroq |
Mustahkamroq |
Xulosa
Satin va atlas o‘rilishlar o‘xshash bo‘lsa-da, ular ishlatiladigan ip turlari va matoning yakuniy ko‘rinishi hamda tuzilishi jihatidan farq qiladi. Satin o‘rilish ko‘proq ipak va yorqin, silliq yuzali matolar uchun qo‘llaniladi, atlas o‘rilish esa paxta kabi tabiiy tolalar uchun mos bo‘lib, yumshoq, qulay matolar tayyorlashda ishlatiladi.
Agar sizga aniqroq misollar yoki suratlar bilan tushuntirish kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin!