Sarsabil

Sarsabil , sparja (Asparagus) — lolaguldoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi; sabzavot va manzarali ekin. Yevropa, Osiyo va Afrikada 150 turi bor. Oʻzbekistonda 2 turi yovvoyi holda uchraydi. Kaltabarg S. (A. brachyphyllus Turez.), fors (A. persicus Baker.) koʻp yillik, chirmashib oʻsadigan oʻt. Ikkala turi ham boshqa belgilari bilan bir-biriga oʻxshash, boʻyi 50—150 sm. Barglari mayda, barg qoʻltigʻida ninasimon koʻrinishda. Shakli oʻzgargan shoxchalar — kladodiylar hosil qiladi. Mevasi rezavor, rangi qizil. May oyida gullab, iyunda meva beradi. Toʻqaylarda oʻsadi. Dorivor S. (A. offcinalis) Yevropaning markaziy va jan. qismida, Kavkazorti va Shim. Kavkazda keng tarkalgan. Sabzavot sifatida ekiladi; uning yosh novdalari ovqatga ishlatiladi. Tarkibida 2% oqsil, 2,4% uglevodlar (klechatkadan tashqari), vitaminlar B, B2, PP, provitamin A mavjud. S.-dan asparagin olinadi. Hosildorligi 30—35 s/ga. S. ekilgan maydonlardan 10—15 yil hosil olinadi. S. asparagus nomi bilan manzarali oʻsimlik sifatida ham oʻstiriladi.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Sarsabil — O‘zbekistonning tarixiy va madaniy merosi sifatida muhim o‘rin tutgan joylardan biridir. Sarsabil so‘zi ilk bor arab tilidan olingan bo‘lib, u "toza suv" yoki "mansabli, chiroyli bog‘" ma’nosini anglatadi. Bu atama ko‘pincha ko‘rkam bog‘lar, suv havzalari yoki suv manbalariga nisbatan ishlatiladi.

O‘zbekistonda Sarsabil nomi Beruniy, Samarqand va boshqa shaharlarning go‘zal joylari, bog‘lari va bog‘chalarini tasvirlashda uchraydi. Misol uchun, Samarqandda joylashgan mashhur Sarsabil bog‘i ko‘plab sayyohlarni o‘ziga jalb qiladigan joy hisoblanadi. Bu bog‘ sog‘lomlanish, dam olish va madaniy tadbirlar uchun barcha yoshdagi odamlar uchun mo‘ljallangan.

Sarsabil bog‘lari odatda keng ko‘lamli daraxtlar, gullar, manzarali suv havzalari va xushbo‘y o‘simliklarga ega bo‘ladi. Bu joylarda odamlar dam olib, tabiiy go‘zallikdan bahramand bo‘lishadi, shuningdek, sport bilan shug‘ullanish imkoniga ega bo‘ladi.

Bundan tashqari, Sarsabil so‘zi islom madaniyatida ham keng tarqalgan bo‘lib, u jannatdagi toza, tiniq suvga o‘xshash joylarni ta’riflash uchun ishlatiladi. Islomda sarsabil ko‘pincha jannatdagi manzillardan biri sifatida keltiriladi, u yerda odamlar abadiy baxt va osoyishtalikda yashaydi.

Umuman olganda, Sarsabil termini O‘zbekistonda nafaqat geografik, balki madaniy va diniy ma’noga ham ega. U insonlarni tabiat bilan uyg‘unlikda yashashga, go‘zallik va poklikni qadrlashga chaqiradi. Bu so‘z orqali bog‘lar, suv manbalari va tabiatning pokligi timsoli sifatida O‘zbekiston xalqi o‘z madaniy merosini yosh avlodlarga yetkazishda davom etmoqda.