Said Mahruyjon Majmuasi

Said Mahruyjon majmuasi (yoki Said Muhammad Moxiroʻy majmuasi, Sayyid Mohiroʻyi Jahon majmuasi) — Oʻzbekiston Respublikasi Xorazm viloyatining Xiva shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Majmua 1884-yilda Said Muhammad Mahruyjon maqbarasi atrofida barpo etilgan madrasa, qorixona va boshqalardan iborat. Bugungi kunda u „Mevaston“ MFY, Amir Temur koʻchasi, 84-uyda joylashgan.

Said Mahruyjon majmuasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda davlat mulkiga tegishli va Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi bilan berilgan.

Tarixi

Said Mahruyjon majmuasi „Chodirli eshon“ qabristoni hududida bunyod etilgan. 1884-yilda Said ota qabri ustiga qurilgan maqbara yonida oʻsha davrdagi Xiva xoni Muhammad Rahimxon II (Feruz)ning buyrugʻiga binoan hozirgi koʻrinishdagi majmua qad rostlagan.

Majmua hududidagi 2 ta madrasa, masjid, qorixona hamda maqbara saqlanib qolgan. Madrasalar Said Muhammadxon va Muhammad Rahimxon II tomonidan qurdirilgan. Majmuaga kirish eshigidan oʻng tarafda Said Islomxoʻja maqbarasi joylashgan. Said Mahruyjon madrasa ichidagi kichik gumbazli maqbaraga dafn etilgan, madrasa oldidagi ziyoratxonadan katta gumbazli xonaqohga kirish mumkin. Bu yerda Said Muhammadxon (1821—1864), Muhammad Rahimxon II (1845—1910) va uning nabirasi Temurgʻozi toʻra qabrlari ham joylashgan.

Muhammad Yusufbek Bayoniyning „Shajarai Xorazmshohiy“ asarida Said Muhammadxon vafoti toʻgʻrisida toʻxtalib: „Sayid Muhammadxon hazrati qutb avliyo shamsil atqiyo Olavuddin xoʻja eshon alayhi rahmaning javori fayz osorlarida Imorat mavzeida, oʻzlarining qubbai oliylarida madfun boʻldilar“, – deb yozadi.

Majmua 2008—2009-yillarda mukammal tarzda qayta taʼmirlangan va xonlik davrida rejalashtirilib, amalga oshirilmay qolgan koshinlar bilan bezatish ishlari ham yakuniga yetkazib qoʻyilgan.

Qurilish uslubi

Said Mahruyjon madrasasi 40,0x53,0 m maydonga ega boʻlib, gʻarbdan 2 ta kichik madrasa (kichik Mahruyjon), qorixona va kichik Mahruyjon maqbarasi (11,0x14,1 m)ga tutash. Katta hovliga janubdan 3 gumbazli miyonsaroy orqali kiriladi. Madrasa burchaklaridagi anʼanaviy darsxona va masjid oʻrniga hujra hamda qoʻshimcha xonalar joylashgan. Hujralar oldi ravoqli. Madrasaning shimolida hovli ichkarisiga Said Mahruyjon maqbarasi qurilgan. Undagi Muhammad Rahim II va Temurgʻozi toʻra sagʻanalarini usta B. Voisov koshin bilan serhasham qilib bezagan. Majmuaning janubi-sharqida, ichki hovli atrofida olti gumbazli masjid, darvozaxona, ziyoratxona, maqbara va hujralar joylashgan. Masjid va maqbara (36,0x35,0 m) chorsi gumbazli, hujralar balxi gumbazli. Majmuaning gʻarbida 2 ta katta va 3 ta kichik xonalar mavjud.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Said Mahruyjon Majmuasi — bu o‘zbek adabiyotining yorqin namoyandasi, mashhur shoir va yozuvchi Said Mahruyjonning ijodiga bag‘ishlangan adabiy muhit yoki to‘plamdir. Ushbu majmua asosan uning turli davrlarda yozilgan she’rlari, dostonlari, hikoyalari va boshqa adabiy asarlarini o‘z ichiga oladi. Said Mahruyjon o‘zining chuqur ma’noli, milliy ruh, xalq hayoti va tabiati haqida bildirgan ifodalari bilan o‘zbek adabiyotida alohida o‘rin egallaydi.

Said Mahruyjon haqida qisqacha ma’lumot:

Said Mahruyjon XX asr o‘zbek adabiyotida o‘ziga xos uslub va mavzulari bilan tanilgan shoir va yozuvchilardan biridir. Uning ijodi asosan insoniy qadriyatlar, milliylik, ma’naviyat va sevgi kabi mavzular atrofida shakllangan. Shoirning so‘zlari sodda, tushunarli bo‘lib, qolaversa, ma’naviy chuqurlik bilan ajralib turadi.

Said Mahruyjon Majmuasining asosiy xususiyatlari:

Turli janrlar: Majmuada Said Mahruyjonning she’rlari, doston va poemalari, hikoyalari va maqolalari mavjud bo‘lib, uning ijodining barcha qirralarini qamrab oladi.
Tematik boylik: Shoirning asarlarida milliy tarix, odam va tabiat munosabatlari, mehr-oqibat, insoniylik qadriyatlari muhim o‘rin tutadi.
Milliy ruh: Said Mahruyjon o‘zbek xalqining urf-odatlari, odamlari va tabiatining betakror go‘zalligini e’zozlab, uni she’riyat orqali ifodalaydi.
Til va uslub: Shoirning tili sodda, ravon bo‘lishi bilan birga, she’riy obrazlar va metaforalarga boydir, bu uning asarlarini yanada jonli va his-tuyg‘ularga boy qiladi.

Said Mahruyjon majmuasining o‘rni:

Said Mahruyjon majmuasi o‘zbek adabiyotida qat’iy o‘rin egallagan bo‘lib, yosh avlod uchun ma’naviy-axloqiy tarbiya, milliy o‘zlikni anglashda muhim vositadir. U xalqaro miqyosda ham tanilgan va o‘rganilgan, o‘zbek she’riyati va madaniyatining boy merosi sifatida qadrlanadi.

Agar Said Mahruyjonning aniq bir asari yoki majmuasi haqida batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin. Men sizga uning ijodi, eng mashhur she’rlari yoki hayoti haqida ham ko‘proq ma’lumot bera olaman.