PSR B1257+12 A (ekzosayyora)

PSR B1257+12 b , muqobil ravishda PSR B1257+12 A , Draugr deb ham ataladi, taxminan 2300 yorug'lik yili (710 pc) uzoqlikda boʻlgan va quyosh tizimidan tashqaridagi sayyoradir. U Sunbula yulduzlar turkumida joylashgan. Sayyora PSR B1257+12 pulsarini aylanib yuradigan eng ichki ob’ekt boʻlib, uni oʻlik yulduzlar tizimidagi pulsar sayyorasiga aylantiradi. U Oydan qariyb ikki baravar kattaroqdir va maʼlum boʻlgan eng kam massali sayyora (massasi aniq aniqlangan), shu jumladan Quyosh tizimidagi sayyoralar roʻyxatiga kiritilgan.

Nomenklatura

Pulsarlarni belgilashda paydo boʻlgan konventsiya PSR (Radioning pulsatsiyalanuvchi manbai) harflaridan foydalanish, keyin pulsarning oʻngga koʻtarilishi va egilish darajalari edi. Zamonaviy konventsiyada eski raqamlarga B harfi qoʻyilgan, yaʼni koordinatalar 1950.0 davriga tegishli boʻlgan. Barcha yangi pulsarlar 2000.0 koordinatasini koʻrsatuvchi J belgisiga ega, shuningdek, daqiqalarni oʻz ichiga olgan holda egilishga ega. 1993-yilgacha kashf etilgan pulsarlar odatda J nomlarini ishlatishdan koʻra oʻzlarining B nomlarini saqlab qolishgan. Ammo barcha pulsarlar osmondagi joylashuvining aniqroq koordinatalarini taʼminlaydigan J nomiga ega.

Oʻz kashfiyoti chogʻida sayyora PSR 1257+12 A va keyinchalik PSR B1257+12 A deb belgilandi. Konventsiyadan oldin quyosh tizimidan tashqaridagi sayyoralar yulduz nomidan keyin „b“ dan boshlanadigan kichik rim harflaridan iborat belgilarni olishga kelishilgan. Biroq, u SIMBAD va Extrasolar Planets Encyclopedia kabi astronomik maʼlumotlar bazalari boʻyicha oxirgi konventsiya ostida roʻyxatga olingan. Demak, PSR B1257+12 b belgisi qoʻllaniladi.

2014-yil iyul oyida Xalqaro Astronomiya Ittifoqi NameExoWorlds dasturini ishga tushirdi. Bu bizga maʼlum ekzosayyoralar va ularning yulduzlariga tegishli nomlar berish jarayoni. Jarayon yangi nomlar uchun jamoatchilik tomonidan takliflar ilgari surish va munosiblariga ovoz berishdan iborat jarayon. 2015-yil dekabr oyida IAU ushbu sayyora uchun taklif etilgan eng yaxshi nom Draugr ekanligini eʼlon qildi. Ushbu nomni Italiyaning Karneid shahridagi Planetarium Südtirol Alto Adige tomonidan taqdim etilgan. Draugr — Skandinaviya mifologiyasidagi oʻlmaydigan mavjudotlardan biri.

Foydalanilgan adabiyotlar

Havolalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

PSR B1257+12 A — bu PSR B1257+12 pulsar tizimida joylashgan ekzosayyora (yoki ekzoplaneta) hisoblanadi. PSR B1257+12 — kashf etilgan birinchi pulsar bo‘lib, uning atrofida bir nechta ekzosayyora mavjudligi aniqlangan. Bu ekzosayyoralar pulsar atrofida aylanuvchi qoldiq yulduzlarning, ya’ni neutron yulduzining orbitasida joylashgan.

PSR B1257+12 A haqida

Tur: Ekzosayyora (pulsar orbitasidagi planet)
Orbitasi: PSR B1257+12 pulsari atrofida aylanaadi
Kashf etilishi: 1990-yillarda Aleksandr Volf va Aleksandr Wolszczan tomonidan kashf etilgan
Spektral xususiyatlar: Bu planetik tizimda joylashgani sababli odatiy ko‘mir yulduzlar atrofidagi sayyoralardan farq qiladi. Pulsar atrofidagi planetik muhit juda kuchli va turli xil namunalar mavjud, quyoshga o‘xshash yulduzlarning sayyoralaridan farqli o‘laroq juda yengil muhitda joylashgan.

PSR B1257+12 tizimi haqida umumiy ma’lumot

PSR B1257+12 tizimi bir nechta planetani o‘z ichiga oladi, jumladan:

PSR B1257+12 A (ba'zida "Draugr" nomi bilan tanilgan)
PSR B1257+12 B
PSR B1257+12 C

Bu planetalar pulsarning tebranishlaridagi kichik o‘zgarishlar (pulsarniq vaqt o‘lchovlariga asoslangan) orqali aniqlangan. Ularning massasi Yer massasining bir necha baravaridan oshmaydi, ya’ni ular kichik va qayta ishqalanmagan ekzosayyoralardir.

Muhim ahamiyati

PSR B1257+12 tizimiklarining kashfi astronomiyada yangi davrni boshlab berdi, chunki bu birinchi marta pulsar atrofida sayyoralar borligini isbotladi. Bu, o‘z navbatida, ekzosayyoralar tadqiqotida yangi qirralar ochdi va erdayi o‘xshash sayyoralarni qidirishda yangi imkoniyatlar yaratdi.

Qo‘shimcha ma’lumot

PSR B1257+12 A ning orbital davri taxminan 25 kun atrofida, ya’ni u pulsardan nisbatan yaqin orbitada harakatlanadi.
Massasi Yer massasi atrofida, shuning uchun yuzasi qattiq va toshli bo‘lishi mumkin.

Agar sizga PSR B1257+12 A yoki uning atrofidagi pulsar tizimi haqida yanada batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, qo‘shimcha so‘rashingiz mumkin!