O'zini O'zi O'ldirish Darajasiga Yetkazish

Oʻzini oʻzi oʻldirish darajasiga yetkazish — shaxsga qarshi jinoyat. Bunday jinoyat shaxsga shafqatsiz muomala qilish yoki uning shaʼni va qadr-qimmatini muttasil ravishda kamsitish yoʻli bilan sodir etiladi. Shafqatsiz muomala jabrlanuvchi bilan qoʻpol va ayovsiz munosabatda boʻlishni anglatib, kaltaklash, issiqlikdan, oziq-ovqatdan, suvdan va h.k. dan mahrum etish orqali amalga oshirilishi mumkin. Bunda jabrlanuvchiga jismoniy yoxud ruhiy azob yetkaziladi. Shaxsning shaʼni va gʻururini muntazam tahqirlash hollari tuhmat qilish, haqoratlash, taʼqib etish va h.k.da namoyon boʻladi. Bu xildagi xatti-harakatlar bilan shaxsni oʻzini oʻzi oʻldirish yoki oʻzini oʻzi oʻldirishiga suiqasd qilish darajasiga yetkazish qonunda nazarda tutilgan jazoni keltirib chiqaradi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 103-modda).

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

O‘zini o‘zi o‘ldirish darajasiga yetkazish — bu insonning hayotidan qoniqmasligi, ruhiy azob-uqubatlari sababli o‘zini o‘ldirish fikriga ega bo‘lib, buning ustida jiddiy o‘ylash yoki tayyorgarlik ko‘rish holatidir. Bu — juda og‘ir ruhiy va emotsional muammo bo‘lib, insonning psixologik holati o‘ta zaiflashgan, umidsizlik va umidsizlik hissi boshqarib turgan davrdir.

Sabablari

Depressiya va boshqa ruhiy kasalliklar: Depressiya, bipolyar buzilish, shizofreniya kabi ruhiy kasalliklar insonni o‘z hayotidan norozi bo‘lib, o‘z-o‘zini tugatish fikriga olib keladi.
Stress va muhim hayotiy qiyinchiliklar: Moliyaviy muammolar, oilaviy ziddiyatlar, ish joyidagi bosim, sevgi munosabatlaridagi muammolar.
Izolyatsiya va yolg‘izlik hissi: Do‘stlar yoki oiladan uzoqlashish, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning yo‘qligi.
Oldingi urinishlar va o‘zini o‘ldirish haqida fikrlar: Bu holat ko‘pincha o‘zini o‘ldirishga urinish yoki bunday fikrlarni takroriy ravishda o‘ylash bilan kuzatiladi.
Travmatik voqealar: Jismoniy yoki ruhiy zo‘ravonlik, yo‘qotishlar, qattiq tanbeh va boshqa traumalar.

Belgilari

Yolg‘izlikni his qilish, boshqalar bilan muloqotdan chetlashish.
Umidsizlik va kelajakdan umidsizlik.
O‘zini qadr-qimmatini past baholash, o‘zini ayblash.
Uxlab qolish muammolari yoki doimiy charchoq.
O‘ziga yoki boshqalarga zarar yetkazishga doir fikrlar.
O‘zini o‘ldirish haqida ochiqcha gapirish yoki yozma xabarlar berish.

Yordam va profilaktika

Tezkor psixologik yordam: Agar siz yoki yaqinlaringizda shunday holatlar kuzatilsa, tezda ruhshunos yoki psixologga murojaat qilish zarur.
Qo‘llab-quvvatlash tizimlari: Oilaviy, do‘stona va ijtimoiy yordam, shuningdek, maxsus telefonlar yordam liniyalari.
Davolash: Ruhiy kasalliklarni davolash; psixoterapiya, dori-darmonlar va boshqa metodlar bilan.
Ma’naviy yordam: Dindorlar, maslahatchilar va ijtimoiy faoliyatdagi guruhlar yordamida ruhiy qo‘llab-quvvatlash.

Xulosa

O‘zini o‘zi o‘ldirish darajasiga yetkazish — jiddiy va hayotga xavf soluvchi holatdir. Bu vaziyatda vaqtida va to‘g‘ri yordam ko‘rsatish orqali insonning hayotini saqlab qolish va ruhiy salomatligini tiklash mumkin. Agar siz o‘zingizda yoki tanishlaringizda shu kabi belgilarni sezsangiz, darhol mutaxassislarga murojaat qiling. Hayot har doim qadrli va uni saqlab qolish mumkin!