O`zbekiston FA Umumiy va noorganik kimyo instituti
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti — ilmiy tadqiqotlar muassasasi. 1933-yil Toshkentda Kimyo instituti nomi bilan tashkil etilgan. 1998-yildan shu nomda. Institut negizida bir qancha ixtisoslashtirilgan ilmiy tadqiqotlar institutlari, jumladan, institutning alkaloidlar kimyosi, gʻoʻza kimyosi hamda polimerlar kimyosi va fizik kimyo laboratoriyalari asosida Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti ajralib chiqdi (1956), 1959-yilda Paxta sellyulozasi kimyosi va texnologiyasi instituti, 1965-yilda neft kimyosi laboratoriya asosida Oʻrta Osiyo Neftni qayta ishlash instituti (hozirgi A. Sultonov nomidagi Oʻzbekiston Kimyofarmatsevtika instituti) tashkil etildi. Institut olimlari tomonidan 1934-yilda aromatik uglevodorodlarni spirtlar bilan alkillash reaksiyasi ochildi. 1938-yilda kislotaasos nazariyasi eʼlon qilindi (M.I. Usanovich). Institutda soʻnggi yillarda olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijalari, jumladan, neft va neft mahsulotlarini suyultiruvchi moddalar, gaz kondensatlari asosida erituvchilar, "K9" preparati, suvda va moyda eruvchi sirt faol moddalar olish texnologiyasi, chigitni tozalash, koʻp maqsadli katalizatorlar, gʻovakli vermukulit, neft va gidrotermal suvlardan yod ajratib olish, Markaziy Qizilqum fosforitlaridan oddiy superfosfat, tarkibida fosfor, kaltsiy, azot saklovchi murakkab va organomineral oʻgʻitlar ("Azobiokom" va boshqalar), "Hosil" turkumidagi stimulyatorlar, "Sihat", "Sardor" defoliantlari ishlab chiqarish texnologiyalari kimyo, neftni qayta ishlash, oziqovqat sanoatlarida, yogʻmoy zavodlarida, burgʻilash texnikasida, qishloq xoʻjaligida, qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalarida amaliyotga joriy qilindi. Institutda 17 laboratoriya boʻlib, ularda 145 xodim ishlaydi, shulardan 3 akademik (B.M. Beglov, 3. S. Salimoye, S. Toʻxtayev), 16 fan doktori, 30 fan nomzodi faoliyat koʻrsatadi. Institut xodimlarining 2 ilmiy ishi Beruniy nomidagi Uzbekistan Davlat mukofotiga (K.S. Ahmedov, B. M. Beglov, S. A. Zaynutdinov, M.N. Nabiyev, A. A. Vishnyakova, M. R. Odilova) sazovor boʻlgan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
O‘zbekiston Fanlar Akademiyasining (O‘zbekiston FA) Umumiy va Noorganik Kimyo Instituti – O‘zbekistonda kimyo sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boruvchi yirik ilmiy markazlardan biridir. Ushbu institutning asosiy vazifasi – umumiy va noorganik kimyo sohalarida fundamental va amaliy tadqiqotlarni amalga oshirish, yangi kimyoviy materiallar, texnologiyalar va usullarni ishlab chiqish, shuningdek ilmiy kadrlarni tayyorlash va ilmiy hamkorlikni rivojlantirishdir.
Tarixi va Vazifalari
O‘zbekiston FA Umumiy va Noorganik Kimyo instituti O‘zbekistonning mustaqillikka erishganidan so‘ng kimyo sohasi rivojini jadallashtirish maqsadida tashkil etilgan. Institutda kimyoning turli yo‘nalishlari, xususan, noorganik kimyoda metallar, metall birikmalar, katalizatorlar, kimyoviy sintez va materialshunoslik bo‘yicha keng ko‘lamli ilmiy izlanishlar olib boriladi.
Tadqiqot yo‘nalishlari
- Noorganik kimyo: metallar va ularning qotishmalari, kompleks birikmalar, katalizatorlar, metallar va metall oksidlar asosida yangi materiallar yaratish.
- Umumiy kimyo: kimyoviy jarayonlarni o‘rganish, kimyoviy reaksiyalar mexanizmlari, yangi kimyoviy sintez usullarini ishlab chiqish.
- Materialshunoslik: yangi texnologik materiallar, lazerlar, yarimo‘tkazgich materiallari, supero‘tkazuvchilar va katalizatorlar ustida tadqiqotlar.
- Kimyoviy texnologiya: sanoatda samarali usullar yaratish uchun yangi kimyoviy jarayonlarni ishlab chiqish.
Ilmiy hamkorlik va ta'lim
Institut O‘zbekistonning boshqa ilmiy markazlari, universitetlari va xalqaro ilmiy tashkilotlar bilan yaqin hamkorlikda faoliyat yuritadi. Shu bilan birga, institut doktorantura va aspirantura bo‘limlarini yuritib, yosh tadqiqotchilarni tayyorlaydi hamda ularni ilmiy ishlar bilan shug‘ullanishga jalb qiladi.
Muhim natijalar va ahamiyati
Institut tomonidan ishlab chiqilgan yangi katalizatorlar va kimyoviy materiallar O‘zbekiston sanoati uchun muhim ahamiyat kasb etadi, chunki ular energetika, kimyo sanoati, farmatsevtika va boshqa ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. Shu sababli, institut ilmiy natijalari nafaqat ilm-fan rivojiga, balki iqtisodiy va ijtimoiy sohalarga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.
Manzil va bog‘lanish
O‘zbekiston FA Umumiy va Noorganik Kimyo instituti O‘zbekiston poytaxti Toshkent shahrida joylashgan va u yerda zamonaviy laboratoriyalar, ilmiy uskunalar mavjud. Institutga murojaat qilish uchun rasmiy veb-sayt yoki O‘zbekiston Fanlar Akademiyasining markaziy ofisi orqali ma'lumot olish mumkin.
Agar sizga institut faoliyati, ilmiy maqolalari yoki tadqiqot yo‘nalishlari haqida yanada batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin!