O`zbekiston FA Biokimyo instituti
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Biokimyo instituti — ilmiy tadqiqot muassasasi, 1967-yil Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻlka meditsinasi institutining biokimyo laboratoriya. bilan Zoologiya va parazitologiya institutining biokimyo va biofizika boʻlimi negizida tashkil etilgan. Institutda olib boriladigan tadqiqotlar biologik sistemalar tuzilishining biokimyoviy asoslari va boshqaruvini oʻrganish, tirik organizmlar faoliyatining biokimyoviy va molekulyar mexanizmlarini tadqiq etish; normal va patologik holatlarda hujayra membranasi va hujayra ichidagi biokimyoviy jarayonlarga gormonlar va boshqa biologik faol moddalar taʼsirini oʻrganish, shuningdek ularning taʼsir mexanizmlaridagi yangi hodisalarni ochish; organizmda yod yetishmasligi hamda buqoq paydo boʻlishining biokimyoviy va molekulyar mexanizmlarini izlash, qandli diabetda glyukozaning hujayra ichiga oʻtmaslik sabablarining molekulyar asoslarini topish va hujayra qobigʻi tuzilishining ahamiyatini aniqlash, Oʻrta Osiyo ilonlaridan olinadigan zaharlar tarkibini oʻrganish va ulardan kimyoviy sof biologik faol moddalar (fermentlar, toksinlar, turli peptidlar) ajratib olish hamda ularning tirik organizmlarga taʼsir etish jarayonlarini oʻrganishdan iborat. Hujayra va sunʼiy membranalarning oʻzaro taʼsirini oʻrganish asosida original liposomalar yaratish usuli ishlab chiqilgan. Liposomalar oʻz tarkibidagi fiziologik faol moddalar — dori-darmonlarni belgilangan aʼzolarga yetkazishni taʼminlaydi. Ularning bu xususiyati gen va membrana injeneriya sida qoʻllaniladi. Bulardan tashqari, hayvon mahsulotlaridan ajratib olingan nerv oʻstiruvchi omil — radioprotektorlarning fizikkimyoviy xususiyatlari va taʼsir mexanizmlari ham oʻrganilmoqda. Institutda 8 laboratoriya. boʻlib, ularda 105 xodim, jumladan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi 3 akademigi (Y. X. Toʻraqulov, J. H. Hamidov, T. Soatov), 14 fan doktori, 33 fan nomzodi faoliyat koʻrsatadi (2000). Institutda olib borilgan ilmiy ishlar hamda fundamental tadqiqotlar uchun institut olimlaridan bir guruhi Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan (1985, 1990, 1992).
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi (O‘zbekiston FA) Biokimyo instituti – bu O‘zbekistonda biokimyo sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boradigan yetakchi ilmiy markazlardan biridir. Ushbu institut biologiya, kimyo va tibbiyot fanlarining kesishmasida joylashgan bo‘lib, molekulyar darajada hayotiy jarayonlarni o‘rganishga yo‘naltirilgan.
Institut haqida umumiy ma’lumotlar:
- Rasmiy nomi: O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Biokimyo instituti
- Tashkil etilgan yili: 1956 yil
- Joylashuvi: Toshkent shahri, O‘zbekiston
- Asosiy yo‘nalishlari: Biokimyo, molekulyar biologiya, bioenergetika, fermentatika, bioorganik kimyo
Asosiy faoliyat yo‘nalishlari:
-
Ilmiy tadqiqotlar:
- Biokimyoviy jarayonlarni o‘rganish, xususan fermentlar, ferment tizimlari va ularning faoliyati.
- Molekulyar biologiya va genetik tadqiqotlar, shu jumladan DNK va RNK sohalarida innovatsion ishlanmalar.
- Bioenergetika yo‘nalishida hujayra ichidagi energiya almashinuvi jarayonlarini tahlil qilish.
- Biokimyoviy markerlar va fazilatlarni aniqlash orqali klinik diagnostika va tibbiyotga oid tadqiqotlar.
-
Ta’lim va ilmiy kadrlar tayyorlash: Institut yosh olimlar va tadqiqotchilarni tayyorlashda faol ishtirok etadi, ilmiy seminarlar, konferensiyalar va malaka oshirish kurslarini tashkil qiladi.
-
Ilmiy nashrlar: Institut olimlari tomonidan ko‘plab ilmiy maqolalar, monografiyalar va kitoblar chop etiladi. Shuningdek, institut xalqaro ilmiy jurnallar bilan hamkorlik qiladi.
-
Hamkorlik: Institut O‘zbekiston va xorijiy ilmiy tashkilotlar bilan aloqalarni rivojlantirib, qo‘shma ilmiy loyihalar amalga oshiradi.
Institutdagi bo‘limlar:
- Enzimologiya va fermentatika bo‘limi
- Molekulyar biologiya bo‘limi
- Bioorganik va bioanalitik kimyo bo‘limi
- Molekulyar genetikasi bo‘limi
Ahmiyati:
Biokimyo instituti O‘zbekiston Respublikasining rivojlangan ilm-fan va sog‘liqni saqlash tizimi uchun muhim ilmiy bazani ta’minlaydi. Institutning izlanishlari farmatsevtika, biotexnologiya, qishloq xo‘jaligi va tibbiyotda yangi texnologiyalar yaratishda muhim o‘rin tutadi.
Aloqa ma’lumotlari:
Odatda, institut haqida yangiliklar va ma’lumotlar O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi rasmiy saytida yoki institutning o‘z rasmiy sahifalarida e’lon qilinadi.
Agar sizga institutning muayyan laboratoriya, ilmiy loyiha yoki hamkorlik imkoniyatlari haqida qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, rasmiy manbalarga murojaat qiling yoki bevosita institut bilan bog‘laning.