Otto Wallach

BALLAX (Wallach) Otto (1847. 27. 3, Kenigsberg — 1931. 26. 2, Gyottingen) — nemis organik kimyogari. Bonn (1876 yildan), Gyottingen universiteti professor (1889— 1915). Asosiy ishlari alitsiklik biri kmalar va terpenlar kimyosiga oid. U terpenlar sinfiga mansub qator birikmalar (limonen, fellandren, terpineol, fenxon, metilgeptanon va b.)ni ajratib olgan va ular xossala-rini oʻrgangan, shuningdek terpenlar-ning izoprenlar bilan genetik boglan-ganligini koʻrsatib bergan (1891); aldegidlar va ketonlarning birlamchi hamda ikkilamchi aminlar va chumoli kislotalar bilan qaytarilib aminlanish reaksiyasini kashf etgan. Germaniyada xushboʻy moddalar ishlab chiqaradigan korxona qurish tashabbuskorlaridan biri boʻlgan. Nobel mukofoti laureati (1910).

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Otto Wallach — nemis kimyogari va farmatsevtidir, kimyoviy sohada asosan tabiiy mahsulotlar kimyosiga oid izlanishlari bilan mashhur. U 1847-yil 27-mayda Germaniyaning Köln shahrida tug‘ilgan va 1931-yil 26-fevralda vafot etgan.

Wallach asosan terpenlar deb ataluvchi tabiiy organik birikmalarni o‘rganish bilan shug‘ullangan. Terpenlar ko‘plab o‘simliklarning efir moylari va hafa moddalarida mavjud bo‘lib, ularning kimyoviy tuzilishini aniqlash va sintez qilish jarayonlarida Otto Wallach muhim hissa qo‘shgan.

U o‘zining terpenlar guruhi haqidagi ilmiy tadqiqotlari bilan mashhur bo‘lib, 1910-yilda ushbu sohadagi ishlari uchun kimyo bo‘yicha Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan. Bu mukofot unga terpenlarning kimyoviy xususiyatlari, ularning strukturalari va tabiiy manbalaridan izolyatsiyasi uchun berilgan.

Otto Wallachning ilmiy ishlari organik kimyoda yangi metodlarni ishlab chiqishga, tabiiy mahsulotlarni tahlil qilish va ularni sanoat ishlab chiqarishida qo‘llashga katta hissa qo‘shgan. Uning ilmiy merosi tabiiy moddalarning kimyoviy tarkibi va xususiyatlarini chuqurroq tushunishga imkon yaratdi.

Umuman olganda, Otto Wallach organik kimyoda, ayniqsa terpenlar kimyosida asosiy olimlardan biri hisoblanadi. Uning ilmiy faoliyati kimyo tarixida muhim o‘rin tutadi va hozirgi kunda ham fan uchun katta ahamiyatga ega.