Ota valixonto`ra masjidi

Ota valixontoʻra masjidi - Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (20-asr boshlari). Meʼmor Mullo Kirgʻiz loyihasi asosida qurilgan. Masjid toʻgʻri toʻrtburchak tarxi (25,6x22,6 m), oʻrta-sida xonaqoh (17,31x23,99 m), uning uch yoniga 11 ta balxi gumbazli hujralar joylashgan. Bosh tarzi sharqka qaragan. Peshtoq darvozasi girih va islimiy naqshlar bilan bezatilgan. Burchaklariga mezanali guldastalar ishlangan. Xonaqoh gʻarovli gumbaz (diametri 13,9 m) bilan qoplangan. Gumbaz ogʻirligi poygumbaz osti devoriga singib ketgan 8 qirrali burchaklari boʻylab koʻtarilgan ravoqlarga tushadi. Meʼmorlar bu uslub bilan bino ichini ortiqcha gʻishtdan holi etib, tashki va ichki qismi gʻishtlari mutano-sib terilgan, bu binoning yaxlitligini taʼminlagan. Poygumbaz sirtidagi darchalar oʻrtasida bezakli yozuvlar bor. Koshinkori moviy hoshiyalar xona ichini yanada koʻrkamlashtirgan. Gʻarbiy de-vorida chuqur ravoqli mehrob joylashgan. Peshtoq yonlariga 2 tadan 4 ta ravoqli derazalar ishlangan. O.Ota valixontoʻra masjidi meʼmoriy koʻlami va qurilma yechimi, mahobatli qiyofasi bilan oʻziga xosdir.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Ota Valixonto‘ra masjidi — O‘zbekistonning Samarqand shahrida joylashgan tarixiy va madaniy ahamiyatga ega bo‘lgan muhim binolardan biridir. Ushbu masjid o‘zining noyob arxitektura uslubi, bezaklari va tarixiy qadriyatlari bilan ajralib turadi.

Masjid nomi XIV asrda yashagan mashhur diniy alym va mutafakkir Ota Valixonto‘ra sharafiga berilgan. U Samarqandda diniy bilimlarni yoyish va mahalliy aholi o‘rtasida diniy ma'rifatni oshirishda muhim rol o‘ynagan.

Ota Valixonto‘ra masjidi ko‘p yillar davomida mahalliy musulmonlarning ibodat maskani bo‘lib xizmat qilgan. Arxitektura uslubi temuriylar davri markaziy osiyo me'morchiligining namunasidir. Masjidning binosi g‘ishtdan ishlangan bo‘lib, uning tashqi qismini rang-barang mozaika va naqshlar bezab turadi. Shuningdek, ichki qismida o‘ziga xos ustalar tomonidan yaratilgan naqshlar va yozuvlar joylashgan.

Masjid atrofida tarixiy yodgorliklar va boshqa diniy binolar ham mavjud bo‘lib, bu hudud Samarqandning diniy va madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. Ota Valixonto‘ra masjidi nafaqat diniy maqsadlar uchun, balki sayyohlar uchun ham qiziqarli joy bo‘lib, ularning tarixiy meros va madaniyat bilan tanishishiga yordam beradi.

Bugungi kunda ham masjid faoliyatini davom ettirayotgan bo‘lib, u o‘zining tarixiy ahamiyatini yo‘qotmay, Samarqand shahrining madaniy hayotida muhim o‘rin tutadi. Shuningdek, masjid hududi va atrofidagi joylar saqlanib, restavratsiya ishlari orqali qadimiy ko‘rinishini saqlab qolishga harakat qilinmoqda.