Oshxona anjomlari qachon paydo bo’lgan?

Insonning qaysi usulda ovqatlanishi uning sivilizasiyalashganlik darajasini tavsiflaydi. Qadim zamonlardan beri ovqatlanish qulay bo’lishi uchun har xil moslamalar ixtiro qilindi. Qoshiqni eslatuvchi anjom hali tosh asrdayoq mavjud bo’lgan. Bundan ming yillar ilgari misrliklar yog’ochdan, toshdan, fil suyagidan qoshiq yasashni ixtiro qilishganini va ulardan foydalanishganini hamma biladi. Yunonlar va rimliklar bronza va kumushdan yasalgan qoshiqlarni tutishgan. Ulardan aksariyatgi ajoyib va chinakam san’at asarlaridir! O’rta asrlarda suyak, yog’och, metallarni qoshiq tayyorlashda qo’llashar, badavlat odamlar esa kumushdan yasalgan qoshiqlardan foydalanishni o’zlariga ep ko’rishardi. Pichoqlar va sanchqilar ham qadim zamonlardan taomilga kirgan. Ba’zi birovlar dastlabki sanchqilar dandanali tayoqchadan iborat bo’lgan deyishsa, boshqalar uning vujudga kelishini kamon bilan bog’lashadi. Dastlabki haqiqiy sanchqi uzun, ikkita dandanasi bo’lgan va taom tayyorlashda, xususan go’shtni qovurayotganda juda-juda asqotar edi. Sanchqi yemak stolida faqatgina miloddan keyin paydo bo’ldi. Ammo hali 300 yil ilgari ham stol ustidagi pichoqlar va sanchqilar o’rinsiz va kulguli tuyular edi. Angliyada ular juda siyrak uchrardi. Fransiyada esa ovqatni XVII asrga qadar qo’l bilan yeyishgan. Pichoq bir tomoni charxlangan suyak yoki toshning bo’laklaridan vujudga kelgan. Bu anjom odamzotning dastlabki ixtirolaridan biri bo’lgan. Pichoqning dasturxon ustida paydo bo’lganidan buyon taxminan 300 yil o’tdi. Qadimgi odamlarni qurshab turgan Aslan tabiiy buyumlar ularga idish-tovoq o’rnida xizmat qilgan. Masalan, keng yaproq likopcha o’rnini bosgan, idish-tovoqlar ichi bo’shatilgan qovoqdan yasalgan, yarim pallaga ajratilgan koks yong’og’i jom o’rnida ishlatilgan. Odamlar idish-tovohlar yasay boshlaganida kastryullar, jomlar va likopchalar paydo bo’la boshladi. Ko’p hollarda ular shakl va bezaklariga ko’ra nihoyatda nafis bo’lgan. Ulardan aksariyati bizga qadar saqlangan — antik Yunoniston, Rim va Misr vazalari, jomlari va idish-tovoqlari — san’at durdonalaridir.

Manba

Mo’jiza kitobning 3-jildi

Sun'iy intellekt javobi:

Oshxona anjomlari — bu ovqat tayyorlash, pishirish, xizmat qilish va iste’mol qilish uchun ishlatiladigan turli asbob-uskunalar va aksessuarlar majmuasi. Ularning paydo bo‘lishi insoniyat tarixining qadimiy davrlaridan boshlanadi va texnologiya hamda madaniyat rivojlanishi bilan doimiy ravishda o‘zgarib borgan.

Oshxona anjomlarining paydo bo‘lish tarixi quyidagicha rivojlangan:

Qadimgi davrlar (miloddan avvalgi ming yillar)
Insoniyat ovqat tayyorlashni o‘rganishi bilan birga, turli sodda asboblar yaratgan. Masalan, qadimgi odamlar tosh yoki yog‘ochdan yasalgan kesuvchi pichoq, sopol idishlar, qozonlar va yong‘oq po‘stidan ilhomlangan idishlarni ishlatgan. Miloddan avvalgi 7000 yillik Eronda, Misrda, Hindistonda va Xitoyda sopol idishlar va temir yoki bronzadan tayyorlangan pichoq va pichoqlar mavjud bo‘lgan.
Qadimgi sivilizatsiyalar davri
Misr, Mesopotamiya, Yunoniston va Rim imperiyalari davrida turli materiallardan (mis, bronza, temir) tayyorlangan oshxona asboblari rivojlangan. Ushbu davrda oshxona pichoqlari, chaqmoq, qoshiq, kosa va lazzat berish idishlari ishlab chiqarilgan. Ayniqsa, Rimda ovqat pishirish jarayonini yengillashtirish uchun turli vositalar yaratilgan.
O‘rta asrlar
Yevropada va Osiyoda metall ishlovchilar hunarmandchiligi rivojlanishi natijasida pishirish uchun temir qozonlar, diqqat bilan ishlangan qoshiq va pichoqlar, shuningdek, oziq-ovqat saqlash uchun turli qutilar va idishlar paydo bo‘lgan. Bu davrda turli oshpazlik mexanizmlari va anjomlari yanada takomillashgan.
Zamonaviy davr
Industrial inqilob davrida to‘qimachilik, metall sanoati va kimyo texnologiyalari rivojlanganligi tufayli oshxona anjomlari ko‘p jihatdan yaxshilangan. Bugungi kunda oshxonada ishlatiladigan pichoqlar, qozonlar, pechlar, mikserlar, blenderlar, mikrotolqinli pechlar va boshqa texnologik vositalar inson hayotini ancha yengillashtirmoqda.

Xulosa qilib aytganda, oshxona anjomlari qadimgi davrlardan boshlab insoniyatning oziq-ovqat tayyorlash madaniyati rivojlanishi bilan birga paydo bo‘lgan va zamonaviy texnologiyalar yordamida doimiy ravishda yangilangan, takomillashgan. Ularning ilk shakllari boshoq davriga oid arxeologik topilmalarda ham uchraydi va har bir madaniyatda o‘ziga xos xususiyatlarga ega.