Oshskie sobitiya: Na materialax KGB

„Oshskiye sobitiya“ (qirgʻizcha: Ош коогалаңы, ruscha: Ошские события) („Oʻsh voqeasi“), toʻliq nomi „Oshskiye sobitiya: Na materialax KGB“ (qirgʻizcha: Ош коогалаңы: КГБ нын маалыматтары боюнча, ruscha: Ошские события: На материалах КГБ) („Oʻsh voqeasi: MXQ maʼlumotlari boʻyicha“) — Talant Razaqov qalamiga mansub Oʻsh voqeasi haqidagi kitob. 1993-yil Bishkek shahrida „Renessans“ nashriyoti tomonidan chop etilgan.

Asar matni ham qirgʻiz, ham rus tilida yozilgan. Muallif shaxsiy kuzatuvlari, guvohlar hikoyalari, mavjud faktlar hamda Qirgʻiziston Milliy xavfsizlik qoʻmitasi maʼlumotlariga tayanib, 1990-yil asosan Oʻsh va Oʻzgan shaharlarida qirgʻizlar bilan oʻzbeklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan toʻqnashuvlarni tahlil qilgan. Kitob oxirida hodisa bilan bogʻliq hujjatlar ilova qilingan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: T. Iyazaliyev – muharrir, K. Seytaliyev – rasmlar muharriri, G. Gulya – texnik muharrir. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

“Oshskie sobitiya: Na materialax KGB” haqida o‘zbek tilida uzunroq ma’lumot keltiraman.

Osh voqealari: KGB hujjatlari asosida

1989-yilning iyun oyida O‘zbekistondan qo‘shni Qirg‘izistondagi Osh shahrida milliy kelishmovchiliklar oqibatida to‘qnashuvlar yuz berdi. Bu voqealar "Osh voqealari" nomi bilan tanilgan va mintaqadagi millatlararo ziddiyat va siyosiy beqarorlikning namoyon bo‘lishi sifatida tarixda saqlanib qoldi.

KGB materiallari nima degani?

KGB ("Gosudarstvennoye Komitet Gosbezopasnosti") – sobiq SSSRning davlat xavfsizlik qo‘mitasi. U mamlakat ichki tinchligi, xavfsizlik va razvedka faoliyatini nazorat qiluvchi tashkilot bo‘lgan. Sovet davrida KGBning turli hujjatlari, arxivlari milliy va hududiy siyosiy voqealarni o‘rganishda asosiy manba hisoblanadi. KGB materiallari o‘z davrida amalga oshirilgan tekshiruvlar, surishtiruvlar, hisobotlar va tahlillarni o‘z ichiga oladi.

Osh voqealarining KGB materiallarida aks etishi

Sabablari va rivojlanishi: KGB hujjatlarida konfliktda qatnashgan ijtimoiy va milliy guruhlar o‘rganilgan, bu voqealarning kelib chiqishi milliy intizomsizliklar, iqtisodiy qiyinchiliklar, siyosiy boshqaruvdagi zaifliklar bilan bog‘liq ekani ko‘rsatilgan.
Qasos va rezhissura: KGB tekshiruvlari Osh voqealarining tashqi va ichki kuchlar tomonidan boshqarilgan yoki ma’lum guruhlar tomonidan rejalashtirilganligini aniqlash bo‘yicha ishlangan. Ba’zi hujjatlar konfliktni kuchaytirishga intilgan guruhlarning faoliyati haqida ma’lumot beradi.
Tinchlik o‘rnatish harakatlari: KGB arxivlarida ushbu voqealarni bostirish, tinchlikni tiklash va kishilararo ziddiyatni kamaytirish uchun ko‘rilgan chora-tadbirlar, vazirliklararo hamkorlik va mamlakat rahbariyatining qarorlari aks etgan.
Oqibatlari: KGB materiallari asosida voqealar oqibatida yuzaga kelgan insoniy, iqtisodiy va siyosiy zararlarni baholash, shuningdek, qaysi siyosiy kurs va chora-tadbirlar osh va Qirg‘iziston mintaqasidagi millatlararo tinchlik uchun samarali bo‘lgani tahlil qilingan.

Osh voqealari bo‘yicha KGB hujjatlari muhimligi

Ushbu materiallar sobiq SSSR davrida yuz bergan murakkab millatlararo ziddiyatlarni, ularning sabablari va oqibatlarni chuqur tahlil qilish uchun muhim manba hisoblanadi. Ular o‘sha davrdagi ichki siyosiy sharoit, xavfsizlik idoralari ishlari va hukumatning voqealarga munosabati haqida aniqroq tasavvur hosil qilishga yordam beradi.

Agar sizga “Oshskie sobitiya: Na materialax KGB” mavzusi bo‘yicha yanada chuqurroq yoki muayyan hujjatlar, dalillar kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin. Men sizga qo‘shimcha ma’lumotlar berishga tayyorman.