O`rta arifmetik
Oʻrta arifmetik — bir qancha sonlar yigʻindisining shu sonlar qoʻshiluvchilarining soniga nisbati.
O'rta arifmetik formulasi ko'rinib turibdiki
a
+
b
+
c
+
.
.
.
+
n
n
=
n
{\displaystyle {\frac {a+b+c+...+n}{n}}=n}
Masalanlar
Masalan: 4, 5, 9 sonlarning oʻrta arifmetigi
4
+
5
+
9
3
=
6
{\displaystyle {\frac {4+5+9}{3}}=6}
.
Masalan:Uchta sonning o'rta arifmetigi 30ga,dastlabki ikkitasiniki esa 25ga teng.Uchinchi sonni topish kerak bo'lsa bunday yechimga ega bo'ladi.
1)3*30=90
2)25*2=50
3)90-50=40
Javob:Uchinchi sonning o'rta arifmetigi 40ga teng
Yana qara
Sonlar ketma-ketligining oʻrta arifmetigi va oʻrta geometrigi orasida tengsizlik mavjud.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
O‘rta arifmetik – bu matematik statistikada eng ko‘p qo‘llaniladigan o‘rta qiymat tartibidan biridir. U bir qancha sonlarning yig‘indisini ularning soniga bo‘lish orqali hisoblanadi. O‘rta arifmetik ma’lum bir ma’lumotlar to‘plamining o‘rtacha darajasini yoki aylana qiymatini ko‘rsatadi.
Masalan, agar sizda bir qator sonlar — x₁, x₂, x₃, …, xₙ bo‘lsa, ularning o‘rta arifmetiki quyidagicha hisoblanadi:
O‘rta arifmetik (M) = (x₁ + x₂ + x₃ + ... + xₙ) / n
Bu erda:
- x₁, x₂, ..., xₙ – ma'lumotlardagi individual qiymatlar
- n – qiymatlar soni
O‘rta arifmetikning qo‘llanilishi
- Statistik ma’lumotlarni tahlil qilishda
- O‘rta darajadagi o‘zgarishlarni aniqlashda
- Turli xil kо‘rsatkichlarning umumiy trendini baholashda
- Iqtisodiyot, ilmiy tadqiqotlar, ta’lim va boshqa sohalarda
O‘rta arifmetikning xususiyatlari
- Hammasi bir xil vazn bilan hisobga olinadi
- O‘ta katta yoki o‘ta kichik qiymatlar (ekstremal qiymatlar) o‘rta arifmetikani sezilarli darajada o‘zgartirishi mumkin
- Ma’lumotlarning markaziy qiymatini ifodalaydi
Misol
Agar sizda quyidagi ballar bor: 4, 7, 10, 5, 8 bo‘lsa, ularning o‘rta arifmetiki:
M = (4 + 7 + 10 + 5 + 8) / 5 = 34 / 5 = 6.8
Demak, ushbu ballarning o‘rtacha qiymati 6.8 ga teng.
Xulosa
O‘rta arifmetik – bu ma’lumotlar to‘plamining o‘rtacha qiymatini aniqlash uchun eng oddiy va asosiy usul hisoblanadi, u ko‘plab sohalarda ma’lumotlarni tahlil qilish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.