Oq kishmish
Oq kishmish — oʻrtapishar, mayizbop uzum navi. Vatani — Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq. Uning Kishmishi Safed, Bedona mayiz, Kishmish, Sultonina (Fransiya), Tompsson Sidlesse (AQSH) nomlari bor. Sharqiy ekologik-geografik navlar guruhiga kiradi. Tupi kuchli oʻsadi. Bargi oʻrtacha kattalikda, dumaloq, 3—5 boʻlakchali, guli ikki jinsli.
Uzum bo-shi oʻrtacha kattal i kda (boʻyi 17, eni 10 sm), shakli silindrkonussimon, shingillari zich. Gʻujumi urugʻsiz, yuma-rangi och sariq, yupqa, karsillaydi. Sentabr boshlarida toʻliq pishadi. Tarkibida 25—26% qand, 4—4,5 g/l kislota bor. O. navi qurgʻoqchilikka chidamli, sovuqqa chidamsiz. Kul, atrakioz, barg oʻrovchilardan zararlanadi. Hosildorligi 200—250 s/ga. Uzumi yangiligida yeyiladi, mayiz qilinadi. Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida rayonlashtirilgan. Samarqand viloyatida koʻp ekiladi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Oq kishmish — bu uzumning bir turi bo‘lib, uzumchilikda keng tarqalgan va ko‘plab mintaqalarda yetishtiriladigan oq rangdagi mayda va shirin uzum mevasi hisoblanadi. Oq kishmish ko‘pincha quritilgan holda, ya'ni quritilgan uzum sifatida iste'mol qilinadi va u quritilgan uzum bo‘lib, ayniqsa, milliy taomlarda, shuningdek, shirinliklar, nonlar va boshqa mahsulotlarda ishlatiladi.
Oq kişmishning asosiy xususiyatlari:
- Rangi: Yengil sariqdan ochiq oqgacha bo‘lgan rangga ega.
- Hajmi va shakli: Odatda mayda, uzunchalikda bo‘lib, shirin va nordon ta'mga ega bo‘lishi mumkin.
- Foydalanish sohalari: Oq kishmish asosan quritilgan holda gazlangan va konservalangan uzum sifatida ishlatiladi, shuningdek, salatlar, shirinliklar, pishiriqlar, milliy taomlarda qo‘llaniladi.
- Foydali xususiyatlari: Qiymati yuqori bo‘lgan tabiiy antioksidantlar, vitaminlar (ayniqsa, A va C vitaminlari), kaliy, temir, kaltsiy kabi minerallar bilan boyitilgan. U energiya manbai bo‘lib, shuningdek, hazm qilishni yaxshilashda yordam beradi.
Oq kishmish yetishtirish:
Oq kishmish asosan iliq va quyoshli iqlim sharoitlarida yaxshi o‘sadi. Bu turdagi uzum uchun tuproqning unumdorligi va sug‘orish muhim ahamiyatga ega. Uzumzorlarni parvarishlashda doimiy sug‘orish, zararkunandalarga qarshi kurashish va to‘g‘ri o‘g‘itlash talab etiladi.
Tarixiy ma'lumot:
Oq kishmishning uzoq tarixiy ildizlari bor, u qadimdan O‘rta Osiyo, Xitoy, Hindiston va Yaqin Sharqda yetishtirilgan. Oq kishmish asosan quritilgan va savdo qilinadigan mahsulot sifatida qadimiy savdo tarmoqlarida muhim o‘rin tutgan.
Oq kishmishning turlari:
Bozor va qishloq xo‘jaligida turli xil oq kishmish navlari mavjud bo‘lib, ular o‘zining meva hajmi, shirinligi va mehnat sharoitlariga moslashuvchanligi bilan ajralib turadi.
Xulosa qilib aytganda, oq kishmish nafaqat mazali, balki foydali va ko‘p qirrali uzum turi bo‘lib, uni meva va quritilgan holatda iste'mol qilish mumkin. O‘zbekistonda ham oq kishmish yetishtirish va uni qayta ishlash an'anaviy qishloq xo‘jaligi sohalaridan biridir.