O'pka Abssessi
Oʻpka abssessi — oʻpkadagi yiring boylagan joy. Nafas yoʻllariga yiring paydo qiluvchi mikroblar (stafilokokk, streptokokk, pnevmokokk va boshqalar) tushishi sabab boʻladi. Oʻpkaga anaerob mikroorganizmlar tushganida oʻpka toʻqimalari irib yemiriladi, oʻpka gangrenasi paydo boʻladi. Oʻpka abssessi va oʻpka gangrenasi, asosan, oʻpkaning krupoz yoki oʻchoqli yalligʻlanishi, shuningdek, nafas aʼzolarining surunkali kasalliklari, xususan, bronxoektazlarning asorati sifatida namoyon boʻladi. Nafas yoʻllariga yot jismlar tushishi, koʻkrak boʻshligʻi yoki oʻpkaning shikastlanishi ham Oʻpka abssessiga sabab boʻlishi mumkin. Oʻpka abssessi va oʻpka gangrenasiga koʻproq kamquvvat, zaifroq (mudom araq ichaverib ozibtoʻzib ketgan) kishilar chalinadi. Bemorni mutaxassis vrach davolaydi. Oʻpka yalligʻlanishini yaxshi naf beradigan vositalar yordamida asoratlarsiz tuzatib yuborish tufayli Oʻpka abssessi bir qadar kam uchraydi.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
O'pka abssessi haqida uzoqroq ma'lumot:
O'pka abssessi — bu o'pka to'qimasida chuqur yiringli bo'shliqning hosil bo'lishi bo‘lib, u asosan bakterial infeksiya natijasida yuzaga keladi. Bu yiring to'planishi o'pkaning bir qismini to'liq yoki qisman bo'shatadi va yallig'lanish jarayoni bilan kechadi. O'pka abssessi ko'pincha o'pka pnevmoniyasining asorat sifatida paydo bo'ladi.
Sabablari
O'pka abssessining eng ko‘p uchraydigan sabablari:
- Bakterial infeksiyalar: Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus (ayniqsa metitsillinrezistent shtamlari), anaerob bakteriyalar (Clostridium, Bacteroides, Fusobacterium va boshqalar).
- Aspiryatsiya: masalan, ovqat yoki boshqa moddalar o‘pka yo‘llariga tushganda, bu bakteriyalar ko‘payishiga sabab bo‘ladi va abssess paydo bo‘ladi.
- O'pka jarohati yoki boshqa jarrohlik amaliyotlari.
- Immunitet pastligi, masalan, OITS, diabet, saraton kasalliklari mavjudligida abssess shakllanish xavfi ortadi.
Belgilari
O‘pka abssessining klinik belgilariga quyidagilar kiradi:
- Yuqori isitma (ko‘pincha 38-40°C)
- Qattiq yo‘tal, ba’zan qon aralash balg'am;
- Did yomonlashuvi, kuchsizlanish;
- Terlash, ayniqsa kechasi terlash;
- O‘pka sohasida og‘riq (ko‘krak qafasining bir tomonida);
- Nafas olish qiyinchiligi, qisqa nafas olish;
- Holatning og‘irlashishi va sekin tiklanish.
Diagnostika
- Rentgenologik tadqiqotlar: O'pka rontgenogrammasida doira yoki bo‘shliq ko‘rinishidagi o‘zgarishlar ko‘rinadi; bu abssessga xos diagnostik belgi bo‘lishi mumkin.
- K-T skaner: O'pka abssessini aniq joylashuvi va hajmini aniqlash uchun qo‘llaniladi.
- Balg'am tahlili: patogen mikroorganizmlarni aniqlash uchun.
- O'qqa chiqarish suyuqligi va kulturasi: agar kerak bo‘lsa, abssess ichidagi yiringdan namunalar olinadi.
- Qon analizlari: leykotsitoz, C-reaktiv protein darajasi, umumiy influenziya belgilarini aniqlash.
Davolash
- Antibiotiklar: eng muhim davolash usuli. Yiringli infeksiyaga qarshi keng spektrli antibiotiklar o‘tkaziladi. Ko'pincha, davolash davomida antibiotiklar parenteral (venaga) beriladi.
- Yiringni drenaj qilish: agar abssess katta bo‘lsa, yiringni jarrohlik yo‘li bilan yoki torakoskopiya yordamida olib tashlash zarur bo‘lishi mumkin.
- Qo‘shimcha chora-tadbirlar: og‘riqni qoldiruvchi vositalar, kislorod terapiyasi, reabilitatsiya va fizioterapiya.
- Immunitetni mustahkamlash: bemorning umumiy holatini yaxshilash uchun muhimdir.
Asoratlar
- Abssess yorilishi bilan o'pka ichida shikastlanishning kengayishi, yiring suyuqligining toraks bo'shlig'iga chiqishi (empiema).
- Sepsis va umumiy qon infektsiyasi rivojlanishi.
- O'pka fibroz yoki xirchimon shakllanishi.
- O'pka o‘tkir yallig‘lanishi va boshqa surunkali patologiyalar.
Oldini olish
- Pneumoniya va boshqa o‘pka infeksiyalarini vaqtida va to‘liq davolash.
- Aspiryatsiya xavfini kamaytirish, ayniqsa ayollar va qariyalar orasida.
- Immunitetni yaxshilash va shifokor tavsiyalari bo‘yicha muntazam tekshiruvlardan o‘tish.
Xulosa: O‘pka abssessi o‘pka to‘qimasi ichida yiring to‘planishi bilan kechadigan jiddiy infektsiya bo‘lib, uni o‘z vaqtida aniqlash va muvofiq davolash muhimdir. Agar abssess kechiktirilsa, u hayot uchun xavfli asoratlarga olib kelishi mumkin. Shuning uchun o'pka bilan bog'liq shubhali belgilar paydo bo'lganda shifokorga murojaat qilish zarur.