Ogʻirlik oʻlchov birliklari
O'lchov birliklari
Tarixdan ko'plab massa o'lchovlari turli o'simliklar - don ( urug'i ) massasi: bug'doy, arpa ( qarang. gran ), ba'zi dukkaklilar, guruch, tariq, xantal, ba'zi kaktuslar ning standart og'irligining ko'paytmalari edi .
Mashhur massa o'lchovi tangalar edi. Ular ma'lum belgilangan og'irlikka ega va odamlarning yonida olib yurish qulay edi. Shuning uchun "oltin / kumushdan qimmatroq" degan narh qiymatiga baho berish tushsunchasi yuzaga kelgan.
Metrik tizim
Dastlab, metrik birliklar tizimidagi o'lchov birligi 4 ° C harorat va 1 atmosfera bosimida 1 sm³ distillangan suvning massasi sifatida belgilangan gramm edi.
Hozirgi vaqtda Xalqaro birliklar tizimida (SI) ettita asosiy SI birliklaridan biri bo'lgan kilogramm o'lchov birligi sifatida qabul qilingan va gramm uning sub ko'p birligi bo'lib, kilogrammning 1/1000 qismiga teng. 2019 yilgacha amal qiladigan ta'rifga ko'ra, " kilogramm - bu kilogrammning xalqaro prototipi massasiga teng massa birligi " . O'z navbatida, kilogrammning xalqaro prototipi diametri va balandligi 39,17 mm bo'lgan platina-iridiy qotishmasidan (90% platina, 10% iridiy ) yasalgan va Xalqaro vazn va o'lchovlar byurosida saqlanadigan silindrdir.
Kilogramm o'lchov birligi , ISS, MKSA, MKSK, MKSG, MKSL, MKGSS tizimlarida asosiy birliklardan biri sifatida hizmat qiladi.
Fanda o'lchov birliklari
Amerika tizimi
Britaniya dorixonalar tizimi
Rossiya o'lchov tizimi
Evropa o'lchov o'lchovlari
Qadimgi o'lchov birliklari
Misr o'lchov birliklari
Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida
Ibroniycha o'lchov birliklari
Arab o'lchov birliklari
Adabiyot
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Ogʻirlik oʻlchov birliklari — jismning massasini yoki gravitatsion maydondagi tortish kuchini ifodalash uchun ishlatiladigan o‘lchov birliklaridir. Oʻzbek tilida va xalqaro amaliyotda ogʻirlikni oʻlchash uchun turli birliklar mavjud. Quyida eng ko‘p ishlatiladigan og‘irlik o‘lchov birliklari haqida batafsil ma'lumot beriladi:
1. Gram (g)
- Gram — eng kichik va kundalik hayotda keng qo'llaniladigan massa birligi.
- 1 gram — suvning zichligi 4°C da 1 kub santimetriga teng massa.
- 1 kilogramm = 1000 gramm.
2. Kilogram (kg)
- Kilogram — xalqaro birliklar tizimidagi (SI) asosiy massa birligi.
- 1 kilogram = 1000 gramm.
- Kundalik va ilmiy hisob-kitoblarda eng ko‘p qo‘llaniladi.
- Og‘irlikni o‘lchashda asosan kilogramm ishlatiladi.
3. Tonna (t)
- Tonna — katta massasini o‘lchash uchun ishlatiladigan birlik.
- 1 tonna = 1000 kilogramm.
- Asosan sanoatda, yuk tashishda, eksport-importda ishlatiladi.
4. Milligram (mg)
- Milligram — juda kichik massasini ifodalash uchun ishlatiladi.
- 1 milligram = 0,001 gramm yoki 10⁻³ g.
- Kimyo va dori dozalashda ishlatiladi.
5. Mikrogram (μg)
- Mikrogram — yanada kichikroq massa birligi.
- 1 mikrogram = 0,000001 gramm (10⁻⁶ g).
- Biologiya, farmatsevtika sohasida qo‘llaniladi.
6. Funt (lb)
- Funt — asosan AQSh va Buyuk Britaniyada ishlatiladigan og‘irlik o‘lchov birligi.
- 1 funt taxminan 0,4536 kilogrammga teng.
- Kundalik savdo-sotiqda ishlatiladi.
7. Unse (oz)
- Unse ham AQSh va Buyuk Britaniya tizimida qo‘llanadi.
- 1 unse = 1/16 funt, ya’ni taxminan 28,35 gramm.
- Asosan oziq-ovqat mahsulotlarining og‘irligini o‘lchashda ishlatiladi.
Oʻlchov birliklarini aylantirish:
| Birlik |
Ekvivalent |
| 1 kg |
1000 g |
| 1 t |
1000 kg |
| 1 g |
1000 mg |
| 1 mg |
1000 μg |
| 1 lb |
0.4536 kg |
| 1 oz |
28.35 g |
Qisqasi:
- Og‘irlik o‘lchov birliklari turli sohalarda va turli tizimlarda farqlidir.
- Xalqaro standart tizimda kilogramm asosiy birlik hisoblanadi.
- Kundalik hayotda va ilmiy sohada birliklarni to‘g‘ri qo‘llash muhimdir.
Agar sizga aynan biror sohada (masalan, sanoat, kimyo yoki sog‘liqni saqlash) qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, bemalol so‘rashingiz mumkin.