Novo-Aleksandr bozori
Novo-Aleksandr bozori — Sankt-Peterburgdagi Voznesenskiy prospektidagi bozor, 1864-1867-yillarda meʼmor Aleksandr Bruni tomonidan Apraksin hovlisi savdogarlari uchun qurilgan. 1932-yilda buzilgan.
Tarix
Bozor Sadovaya koʻchasi, Malkov koʻchasi, Fontanka va Voznesenskiy prospekti oʻrtasida keng maydonda joylashgan edi. Egalik tarixi XVIII-asrning birinchi yarmigacha kuzatilishi mumkin-oʻsha paytda Voznesenskiy prospektidagi teri ustasi Richterga tegishli edi. 1760-yilda shahar xazinasi ularga sharob omborlarini qurish uchun yer sotib oldi. Keyinchalik, XIX-asrda, Voznesenskiy prospekti va Fontanka xiyoboni oʻrtasidagi saytni „ichimlik sotib olish komissiyasi“ egallagan.
Novo-Aleksandrovskiy bozorini qurish sababi 1862-yilda yoqib yuborilgan Apraksin sudining savdo qatorlarining yoʻq qilinishi edi. Savdogarlar jamoasi yangi bozor qurishga qaror qildi, loyihani boshqarish uchun meʼmor Aleksandr Bruni taklif qilindi. U ot shaklidagi kompleksni ishlab chiqdi, unda ikki qavatli skameykali uchta yoʻlak bitta Gable shisha tomini birlashtirdi. Ish 1867-yilda yakunlandi, imperator Aleksandr II tantanali ochilish va marosimiga tashrif buyurdi.
Yangi bozorda 800 dan ortiq doʻkonlar mavjud boʻlib, oʻrtacha daromadli xaridorlar uchun moʻljallangan: yangi mahsulotlarga qoʻshimcha ravishda ikkinchi qoʻl narsalar ham sotilgan. Bozor hududida katta va kichik hududlar, shuningdek, savdo-sotiq uchun tatar tujjorlari ajralib turardi. 1878-yilda ibodatxona qurildi.
Bozor 1932-yilda buzib tashlangan, keyinchalik uning oʻrnida toʻqimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasi va yengil sanoat uyi qurilgan. Taxminlarga koʻra, poydevor va yertoʻla qisman keyingi rekonstruksiya paytida ishlatilgan.
Zamonaviylik
2019-yilda yangi SPBGSU korpusini qurishga tayyorgarlik koʻrishda arxeologlar Novo-Aleksandr bozorining Vladimir passajining muhim qismini (taxminan 800 m2) topdilar. Olimlar uning noyob xavfsizligini taʼkidladilar: deyarli butun zamin, arklar va kemerli shiftlar. 2019-yil avgust oyida KGIOP topilmaga madaniy meros ob’yekti maqomini berdi, uning xavfsizlik majburiyatiga binoan ob’yektning asl turiga har qanday nomuvofiq aralashuv taqiqlanadi.
2019-yil dekabr oyida qazishmalar yana yer ostiga olib tashlandi, KGIOP bu masala boʻyicha izoh bermaydi va shahar himoyachilari ob’yekt qurolsizlanib, madaniy yodgorlik maqomidan mahrum boʻlishidan qoʻrqishadi.
Manbalar
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org