Nikson Richard Milxauz

NIKSON (Nixon) Richard Milxauz (1913.9.1, Yorba-Linda, Kaliforniya shtati-1994.22.4) - AQShning 37-prezidenti (1969—74). Respublikachilar partiyasidan. 1953—61 yillarda vitseprezident. 1973-yil N. hukumati Vyetnamda harbiy harakatlarni toʻxtatish va tinchlik oʻrnatish haqidagi shartnomani imzolashga majbur boʻlgan. 1972-yildan oliy darajadagi Sovet—Amerika uchrashuvlarida qatnashgan. "Uotergeyt ishi" degan gʻayriqonuniy harakatlarda ishtiroki uchun ayblanish xavfi borligi munosabati bilan isteʼfoga chiqqan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Nikson Richard Milxauz (inglizcha: Richard Milhous Nixon) — 37-prezident, Amerika Qo‘shma Shtatlarining davlat arbobi va siyosatchisi. U 1913-yil 9-yanvarda Livinston, Kaliforniya shtatida tug‘ilgan va 1994-yil 22-aprelda vafot etgan. Nikson AQSh tarixidagi murakkab va bahsli siyosatchilardan biri bo‘lib, uning faoliyati ko‘plab muhim tarixiy voqealar bilan bog‘liq.

Niksonning siyosiy karerasi 1940-yillarda boshlandi. U 1947–1950 yillarda Nyu-Yorkdagi Vakillar palatasida, so‘ngra 1950–1953 yillarda Senatda deputat sifatida faoliyat yuritdi. 1953–1961 yillarda U prezident Jeyms Eyzengauyerning vitse-prezidenti bo‘ldi. Ushbu davrda u sovuq urush, koreys urushi va boshqa muhim xalqaro siyosiy voqealar bilan bog‘liq mavzularda faol ish olib bordi.

1968 yilda Nikson AQSh prezidenti saylovlarida g‘alaba qozondi va 1969-1974 yillarda prezidentlik qildi. Uning prezidentligi davomida turli ichki va tashqi siyosatdagi chora-tadbirlar amalga oshirildi. Jumladan, Vyetnam urushi davomida AQSh harbiy kuchlarini bosqichma-bosqich olib chiqish siyosatini boshladi. Shuningdek, u Sovet Ittifoqi va Xitoy Xalq Respublikasiga qarshi diplomatik aloqalarni rivojlantirishga katta e’tibor qaratdi. Nikson Xitoyga ilk bor tashrif buyurgan birinchi amerikalik prezident bo‘ldi, bu esa Xitoy va AQSh o‘rtasidagi aloqalarning normallashtirilishiga olib keldi.

Biroq, Niksonning prezidentligi Watergate skandaliga bog‘liq jiddiy siyosiy inqiroz bilan yodda qoldi. Watergate maxfiylik inqirozi tufayli 1974-yilda Nikson tarixda ilk bor AQSh prezidenti sifatida lavozimidan o‘z ixtiyori bilan iste’fo berdi. Bu voqea Amerika siyosiy hayotida katta burilish nuqtasi bo‘ldi.

Nikson iste’fodan keyin ham siyosat va xalqaro munosabatlar borasida faol bo‘lib, bir qancha kitoblar muallifi sifatida ham tanildi. U AQSh siyosatining murakkab va ziddiyatli shaxslaridan biri hisoblanadi.

Umuman olganda, Richard Nixon AQSh tarixida siyosatdagi strategik qarorlari, tashqi siyosatdagi yutuqlari va ichki siyosiy skandallar bilan ajralib turadi.