Muhammadi Begum
Muhammadi Begum (shuningdek,
Sayyida Muhammadi Begum nomi bilan ham tanilgan) (1878-yil 22-may — 1908-yil 2-noyabr) — sunniy musulmon olimasi, urdu yozuvchisi va ayollar taʼlimi tarafdori. U Tehzeeb-e-Niswan islomiy haftalik jurnaliga asos solgan. U urdu jurnalini tahrir qilgan birinchi ayol sifatida tanilgan. U Sayyid Mumtoz Ali Deobandiyning rafiqasi edi. U, shunigdek, Hindistonning birinchi musulmon feminist ayoli.
Biografiyasi
Muhammadi Begum 1878-yil 22-mayda Panjob shtatining Shohpur shahrida tugʻilgan. U urdu tilini oʻrgandi va Qur’onni yod olib, hofiz boʻldi. U 1886-yilda turmushga chiqqanidan keyin katta opasi bilan aloqada boʻlish uchun xat yozishni oʻrgangan.
1897-yilda u islom olimi va Dorul Ulum Deobandning bitiruvchisi Sayyid Mumtoz Ali Deobandining ikkinchi xotini boʻldi. U yangi turmush oʻrtogʻidan arab va fors tillarini oʻrgangan va ingliz, hind va matematikadan xususiy taʼlim olgan.
1898-yil 1-iyulda er-xotin ayollar uchun „Tehzeeb-e-Niswan“ nomli haftalik jurnalni chiqarishni boshladilar, bu jurnal Islomda ayollar huquqlari boʻyicha ilgʻor ishlardan biri hisoblanadi. Jurnal majburiy aliment bilan ajralinikohni bekor qilish, purda va koʻpxotinlikka barham berish haqidagi radikal gʻoyalarni nashr etdi. Muhammadi Begum urducha jurnalni tahrir qilgan birinchi ayol sifatida eʼtirof etilgan. U 1908-yildan vafotigacha „Tehzeeb-e-Nisvon“ni jurnalini tahrir qildi.
Adabiy asarlari
Muhammadi Begum oʻttizta kitobning muallifi boʻlib, ular orasida „Shareef Beti“ asari ham bor boʻlib, bu asar, asosan, majburiy nikohga olib keladigan bolalarning uyushtirilgan nikohi xavfi haqida soʻzlardi. Quyida uning boshqa asarlari keltrilgan (Muhammadi Begum asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilinmaganligi uchu oʻz tilida yozilgan):
Vafoti va merosi
30 yoshida Muhammadi Begum 1908-yil 2-noyabrda Shimla shahrida vafot etdi. Uning nabirasi Naim Tohir Sayyida Muhammadi Begum avr Unka Khandan Sayyida Muhammadi Begim va uning oilasi nomi ostida arjimayi holini tuzgan. Uning oʻgʻli 1900-yilda tugʻilgan Imtiaz Ali Taj edi. U unga „Mera Taj“ (Mening tojim) laqabini qoʻydi, vaqt oʻtishi bilan u yetakchi dramaturgga aylandi. Uning qizi Vahida Begum vafotidan keyin jurnalining muharriri boʻldi va bir necha yildan soʻng Imtiaz Ali Toj bu lavozimni egalladi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Muhammadi Begum haqida uzoqroq ma'lumot berish uchun, avvalo uning kimligi haqida aniqlik kiritish muhim. Turli manbalarda "Muhammadi Begum" nomi bilan bir nechta shaxslar yoki tarixiy shaxslar mavjud bo‘lishi mumkin. Agar siz aniq bir shaxs haqida ma'lumot so‘rayotgan bo‘lsangiz, iltimos, qo‘shimcha kontekst (ya'ni, u qaysi davrda yashagan, qayerlik yoki qanday sohada tanilganligi) haqida ma'lumot bersangiz, men sizga aniq va to‘liq ma’lumot taqdim eta olaman.
Ammo umumiy tarzda aytganda, "Begum" so‘zi turkiy-turkman va hind-sharq madaniyatlarida ishlatilgan ayolga nisbatan hurmat ifodasi bo‘lib, odatda yuqori ijtimoiy maqomdagi ayollar, ya'ni amirlar, podshohlarning xotinlari yoki yirik jamiyat arboblarining ayollariga nisbatan ishlatilgan. Muhammad yoki Muhammadi esa islom madaniyatida keng tarqalgan yangi yoki nasl ko‘rsatuvchi ma’nosi bor.
Agar siz "Muhammadi Begum" deb aynan kimnidir nazarda tutayotgan bo‘lsangiz, masalan, tarixiy shaxs, olima, namuna sifatida ayol, madaniyat arbobi yoki boshqa bir shaxs haqida bo‘lsa, iltimos qo‘shimcha ma’lumot bering, shunda men sizga aniq va batafsil ma’lumot berishga harakat qilaman.
Agar siz umumiy tarixiy ma’lumot yoki mashhur Muhammadi Begumlar (agar mavjud bo‘lsa) haqida yozma ma’lumot so‘rayotgan bo‘lsangiz, shuni eslatib o‘taman-ki, hozirgi kunga qadar tarixiy va madaniy manbalarda “Muhammadi Begum” nomi bilan keng tanilgan shaxs haqida aniq ma’lumot topish qiyin.
Iltimos, ma'lumotingizni aniqlashtiring yoki qo‘shimcha so‘rov yuboring!