Muhammad ibn Muhammad Quboiy

Muhammad ibn Muhammad Quboiy — (X asr) davlat arbobi. Toʻliq ismi Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad Quboiy.

Hayoti va faoliyati

Muhammad ibn Muhammad Quboiy yirik davlat arbobi boʻlish bilan birgalikda, „Mutohhiriyinlarning eng purvikor shayxlaridan biri“, „Eng ulugʻ ulamolar yoʻlboshchisi (Hodiy)“ faxrli nomlari bilan ulugʻlangan. Qubo mintaqasi ham ilm-fan, madaniyat, diniy-irfoniy ilmlar rivojlangan joy boʻlib, koʻpgina olimlar oʻzlarining shu shaharga mansubligini, shu yerda tugʻilib, oʻsganliklari, nom qozonganliklaridan gʻurur tuyganlar. Manbalarda allomaning tugʻligan yili, joyi, vafot etgan sanasi va ustoz-shogirdlari haqida biron-bir maʼlumotlar keltirilmagan. Lekin Muhammad ibn Muhammad Quboiyga berilgan faxrli nomlarning oʻzi, u haqda anchagina maʼlumotlar berishi mumkin:

„Amirul-imom“ — imomlarning yetakchisi, yoʻlboshlovchisi, rahnamosi;

„Shamsu-l-milla va-d-din“ — musulmonlar millati, qavmi va davlatining quyoshi;

„Ash-shayxul-imomul-humam“ — baxtli, buyuk imomlar shayxi;

„Imomu-l-hodiy va-sh-shayxu-l-akbar“ — keyingilarning eng ulugʻ imomlari ulamolari yoʻlboshchisi.

Adabiyotlar

Yoqut Hamaviy, «Mu’jamu-l-buldon».

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Muhammad ibn Muhammad Quboiy (to‘liq ismi Muhammad ibn Muhammad al-Quboiy al-Hanbaliy) — 20-asrning mashhur islom olimi, hadisshunos va fiqh mutaxassisi. U O‘rta Osiyoda faoliyat yuritgan va ayniqsa hadis ilmida katta hissa qo‘shgan shaxs sifatida e'tirof etiladi.

Muhammad ibn Muhammad Quboiy haqida ba'zi muhim ma’lumotlar:

Tarjimasi va kelib chiqishi: U 20-asr boshlarida O‘rta Osiyoda tavallud topgan. Uning familiyasi «Quboiy» bo‘lib, bu ko‘pincha shaxsning tug‘ilgan joyiga yoki avlodlariga ishora qiladi.
Ilmiy faoliyati: Muhammad ibn Muhammad Quboiy hadis va fiqh sohasida chuqur ilmiy ishlar qilgan. U hadis ilmi tarixida asosan hadislarni to‘plash, tahlil qilish va ularning sharhi bilan mashhur. Shuningdek, u islom huquqi (fiqh) sohasiga ham qimmatli hissa qo‘shgan.
Asarlari: Uning ilmiy izlanishlari ko‘pgina kitoblar va maqolalarda namoyon bo‘lgan. U hadislarni yig‘ish, ularning isnodlarini tekshirish va tushuntirish bo‘yicha muhim manbalar qoldirgan.
O‘rni va ta’siri: Quboiy ilmiy maktablar, madrasalar va diniy muassasalarda o‘qituvchilik qilgan. U O‘zbekiston va O‘rta Osiyodagi islom ilm-fanining rivojlanishiga ta’sir o‘tkazgan. Uning ishlari hozir ham tadqiqotchilar va talabalar tomonidan o‘rganiladi.
Mahalliy va xalqaro e’tirof: U nafaqat o‘z yurtida, balki boshqa musulmon mamlakatlarida ham tan olingan olim hisoblanadi.

Muhammad ibn Muhammad Quboiy hayoti va faoliyati haqida batafsil ma’lumotlarni aniq tarixiy manbalar, ilmiy tadqiqotlar yoki diniy ensiklopediyalardan topish mumkin. Agar sizga uning aynan qaysi asarlari yoki hayoti haqida qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, aniqlashtiring.