Molyer

Molyer (Moliere) (taxallusi; asl ism-sharifi Jan Batist Poklen) (1622.15.1 - Parij - 1673.17.2) -fransuz dramaturgi, aktyori, teatr ar-bobi, sahna sanʼati islohotchisi. Lotin tili, antik adabiyotni oʻrgangan. 1645—48 yillarda sayyor teatr truppasida aktyorlik qilgan. Xalq teatr anʼ-analari bilan klassitsizm yutukdarini umumlashtirib, ijtimoiymaishiy komediya janrini yaratdi. 1658-yildan M. oʻz truppasi bilan Parij va saroy teatrlarida pyesalar qoʻydi. Shoh asari — "Tartyuf" (1664) komediyasida hurfikrlikning ashaddiy dushmani — xristian cherkovi kirdikorlarini fosh etdi. Don Juan haqidagi xalq afsonalarini qayta ishlab, "Don Juan" (1665) realistik pyesasini yaratdi. "Zoʻraki nikoh" (1664), "Mizantrop", "Amfitrion", "Jorj Danen", "Xasis" (1668), "Dvoryanlar orasidagi meshchan" (1670), "Oʻqimishli ayollar" (1672), "Soxta bemor" (1673) va boshqa komediyalar muallifi. M. komediyalarida chuqur falsafiy va axloqiy masalalar qoʻyilgan. Ularda yaxshi fazilatli kishilar tasvirlangan, lekin pyesa qaxramonlari haddan tashqari talablar qoʻyib, sogʻlom fikr yuritishdan voz kechadilar, natijada bu, amalda, yaxshi fazilatning yoʻq boʻlishiga olib keladi. M. ijodi jahon teatri rivojiga samarali taʼsir etgan. 19-asr boshida Fransuz akademiyasiga M.ning byusti qoʻyilgan. Har yili 17-fevralda — buyuk fransuz komediografi 1673-yil 17-fevralda soʻnggi bor saxnaga chikib rol oʻynagan kunda Parijdagi mashhur "Komedi Fransez" teatrida M. pyesalari namoyish etiladi. M.ning ayrim asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan: "Xasis" (1925), "Tartyuf" (1941), "Skapen nayranglari" (1950) va boshqa

Jean-Baptiste Poquelin , shuningdek oʻzining taxallusi bilan mashhur Molière (15-yanvar, 1622 – 17-fevral 1673) — Fransiya va yangi Yevropaning buyuk komediografi, mumtoz komediyaning yaratuvchisi, kasbi boʻyicha aktyor va teatrning direktori.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Molyer (to‘liq ismi Jan-Batist Poquelin, fransuzcha: Jean-Baptiste Poquelin) — fransuz dramaturgi, aktyor va sahna rejissori, zamonaviy fransuz teatri asoschilaridan biri hisoblanadi. U 1622-yil 15 yanvarda Parijda tug‘ilgan va 1673-yil 17 fevralda vafot etgan.

Molyer fransuz dramaturgiyasi tarixida ayniqsa komediya janrida katta ahamiyat kasb etadi. Uning asarlari ijtimoiy kamchiliklarni, insonlarning ko‘ngilsizliklarini, soxta odob-axloqni tanqid qilishga qaratilgan bo‘lib, o‘z zamonasining ijtimoiy-siyosiy hayotini ko‘rsatadi. Molyer asarlari o‘zining keskin ironiya, kulgi va dramatik elementlarini uyg‘unlashtirgani bilan ajralib turadi.

Eng mashhur asarlari quyidagilar:

“Tartuffe” — bu asarda dindorlik nomi ostida yolg‘onchi, ipokratiyani ochib beradi.
“Miska” (Le Misanthrope) — jamiyatdagi yomonlik va soxtaliklar haqida.
“Skapin fitnasi” (Les Fourberies de Scapin) — kulgili voqealar va muloqotlar asosida yozilgan.
“Don Jüzef” (Don Juan) — ma’naviy qadriyatlar va insoniy xususiyatlarning mohirona ko‘rsatgani.
“Shem’ xonadoni” (L’Avare) — ochko‘zlik mavzusini ochib beradi.

Molyer nafaqat yozuvchi, balki o‘sha davrning birinchi professional teatr truppalaridan birining rahbari va aktyori ham bo‘lgan. Uning teatrga bo‘lgan hissasi juda katta, u fransuz tilida yozilgan pyesalarni ommaviylashtirishga hamda teatr madaniyatini rivojlantirishga sezilarli hissa qo‘shgan.

Molyer asarlari bugungi kunda ham o‘qiladi, sahnalashtiriladi va u fransuz teatrining durdona bayrog‘i sifatida qadrlanadi. Uning ijodi madaniyat, adabiyot va teatr sohalarida muhim o‘rin tutAdi.