Mo'g'ulcha

Moʻgʻulcha — Shashmaqomyaagi har bir maqomning ashula boʻlimida 2-guruhni tashkil etuvchi asosiy shoʻʼbalardan biri. Ular savt shoʻʼbalari kabi 5 chorak takt oʻlchovidagi doira usulida ijro etiladi: M.lar jami 4 ta boʻlib, Buzruk maqomida — M.i Buzruk, Navoda — M.i Navo, Dugohda — M.i Dugoh, Segoada — M.i Segohdeb ataladi. M.lar, asosan, Shashmaqomdagi 1-guruh shoʻʼbalarining bosh mavzui — Saraxborlarga hamohang boʻlib, ularning M. doira usuliga tushirilgan variantlaridir. M. shoʻʼbasi Talqincha, Qashqarcha, Soqiynoma va Ufardan iborat oʻz shoxobchalariga ega. Ular bir-biridan, asosan, usul va surʼati bilan farqlanadi hamda M. shoʻʼbalari nomi bilan qoʻshib ataladi (mas, Talqinchai M.i Buzruk, Qashqarchai M.i Navo, Soqiynomai M.i Dugoh va h.k.). M.larning Qashqarcha, Soqiynoma va Ufar qismlari raqs bilan ham ijro etilishi mumkin. M.i Dugoh va uning turkumlanish xususiyatlaridan kompozitor M. Tojiyev oʻzining 9simfoniyasi (1979) da unumli foydalangan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Mo‘g‘ulcha — bu Mo‘g‘ullarga xos bo‘lgan madaniyat, til, an'analar va hayot tarzini ifodalovchi atama. Mo‘g‘ullar Markaziy Osiyoda, ayniqsa hozirgi Mo‘g‘uliston hududida yashagan qadimiy turkiy va monqoldi xalqlarga kiradi. Ularning tarixi, madaniyati va tilining o‘ziga xos jihatlari bor.

Mo‘g‘ulcha tili haqida

Mo‘g‘ulcha tili — Mo‘g‘ullar tomonidan so‘zlashilgan tildir. Bu til O‘rta asrlarda keng tarqalgan bo‘lib, hozirgi Mo‘g‘ulistonning asosiy tilidir. Mo‘g‘ulcha tilida ko‘plab shevalar mavjud bo‘lib, ularning har biri mintaqalarga qarab farq qiladi. Bu til mongol tillari oilasiga kiradi va grammatikasi, lug‘ati va talaffuzi o‘ziga xos xususiyatlarga ega.

Mo‘g‘ul madaniyati

Mo‘g‘ullar ko‘p asrlar davomida suvlarda, yaylovlarda va tog‘lar orasida yashashgan. Ular ko‘proq ko‘chmanchi hayot tarzini olib borgan, chorvachilik va ovchilik bilan shug‘ullanganlar. Mo‘g‘ulcha madaniyatda urf-odat, xalq qo‘shiqlari, raqs va hunarmandchilik muhim o‘rin tutadi. Shuningdek, Mo‘g‘ul imperiyasi davrida yirik siyosiy, madaniy va harbiy voqealar yuz bergan.

Mo‘g‘ullar tarixi

Mo‘g‘ullar o‘zining eng mashhur shoiri va sarkardasi Chingizxon boshchiligida XIV asrda katta imperiyaga aylangan. Ular foydasiga butun Markaziy Osiyo, Xitoy va hatto Yevropaning ayrim qismlari qo‘lga kiritilgan. Mo‘g‘ullar imperiyasi dunyo tarixida eng yirik imperiyalaridan biri sifatida tanilgan.

Umuman olganda, "mo‘g‘ulcha" atamasi Mo‘g‘ullar bilan bog‘liq til, madaniyat va tarixiy merosni anglatuvchi keng qamrovli tushuncha hisoblanadi. Agar siz aniqroq ma'lumot yoki mo‘g‘ulcha tilidan namunalar kerak bo‘lsa, so'rang, men yordam berishga tayyorman.