Mochevina-formaldegid o`g`itlar
Mochevina-formaldegid oʻgʻitlar — sekin taʼsir etuvchi azotli oʻgʻitlar. Zarralariningdiametri 0,5 mm dan kichik boʻlgan oq kukun; uncha nam tortmaydi, mushtlanib qolmaydi. Tarkibida 37—40%, shu jumladan, suvda eriydigan 4—12% azot boʻladi. M.-f.oʻ. azoti boshqa azotli oʻgʻitlarning azotidan tuproqsa sekin minerallashuvi bilan farq qiladi, shu sababli ularni katta dozalarda solish mumkin. Sugʻorma dehqonchilik mintaqalarida turli ekinlar (gʻoʻza, choy, mevali daraxtlar)ga asosiy oʻgʻit tarzida qoʻllaniladi (bir necha yil uchun bir marta solinadi).
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Mochevina-formaldehid o‘g‘itlari haqida batafsil ma'lumot:
Mochevina-formaldehid o‘g‘itlari (Morofor o‘g‘itlari) – bu azotli o‘g‘itlarning bir turi bo‘lib, unda kaliya yoki asosiy azot manbai sifatida mocher yoki u bilan bog‘langan formaldegiddan olingan birikmalar ishlatiladi. Bu o‘g‘itlar qishloq xo‘jaligida ekinlarning o‘sishini yaxshilash, tuproqdagi azot miqdorini oshirish va o‘simliklarning oziqlanishini ta'minlash maqsadida qo‘llaniladi.
Tarkibi va xususiyatlari
- Mochevina – bu organik azotli birikma bo‘lib, unda karbonamid (CH4N2O) asosiy komponent hisoblanadi.
- Mochevina-formaldehid aralashmalari odatda nisbatan sekin harakat qiluvchi o‘g‘itlar kategoriyasiga kiradi.
- Formaldegid mochevinaning molekulasida polimerizatsiya jarayonini qo‘zg‘atadi, natijada ozuqa moddalari asta-sekin ajralib chiqadi.
- Bu o‘g‘itlar tuproqda uzoq vaqt faol bo‘lib qoladi va azotni sekinroq ajratib beradi.
Afzalliklari
- Sezilarli azot ajralishi: Mochevina va formaldegid birikmasi azotni asta-sekin bo‘lib chiqishini ta'minlaydi, bu esa azotning yuvilib ketishini kamaytiradi va o‘simliklar tomonidan uning samarali so‘rilishini oshiradi.
- Tuproqqa foydasi: Ushbu o‘g‘it turi tuproqdagi nitratlanish jarayonini muvozanatlashga yordam beradi.
- Atrof-muhitga kam zarar: An'anaviy mochevina o‘g‘itlariga qaraganda, mochevina-formaldehid o‘g‘itlari azotning havoga siqilishini kamaytiradi.
- O‘sishni yaxshilash: Ushbu o‘g‘itlar o‘simliklarning ildiz tizimi va barglari uchun ozuqa moddalarini uzoq vaqt taqdim etadi.
Ishlatish usuli va tavsiyalar
- Odatda bu o‘g‘itlar tuproqqa qayta ishlash vaqtida, ekin ekilishidan oldin yoki o‘simlikning o‘sish davrida qo‘llaniladi.
- Doza tuproq va ekin turiga qarab belgilanadi.
- Tuproqdagi azot miqdorini nazorat qilish va qo‘shimcha o‘g‘itlashni rejalashtirish uchun tuproq tahlillari o‘tkazish tavsiya etiladi.
Kamchiliklari
- Boshqa tez harakat qiluvchi o‘g‘itlarga qaraganda, natijalar sekinroq seziladi.
- Formaldegidning yuqori miqdori tuproq uchun zararli bo‘lishi mumkin, shu sababli uning dozasi aniq hisob-kitob qilinishi kerak.
- Ishlatishda ehtiyotkorlik talab etiladi, chunki formaldegid inson va hayvonlar uchun zaxarlanish xavfi keltirib chiqarishi mumkin.
Xulosa
Mochevina-formaldehid o‘g‘itlari qishloq xo‘jaligida azotli o‘g‘it sifatida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, tuproqdagi azot miqdorini samarali boshqarish va ekin hosildorligini oshirishda katta yordam beradi. Ularning ta'sirining sekinligi va atrof-muhitga nisbatan kam zararli bo‘lishi, ularni barqaror qishloq xo‘jaligi amaliyotlariga moslashtiradi.
Agar sizga mazkur o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha aniq tavsiyalar yoki o‘simliklar uchun doza haqidagi ma'lumotlar kerak bo‘lsa, tuproq va o‘simlik turlariga asoslangan mutaxassis bilan maslahatlashishni tavsiya qilaman.