Mis kuporosi
Mis sulfat , mis kuporosi, toʻtiyoyi, CuSO4 — tiniq kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 200°, zichligi 3,603 g/sm3. Kizdirilganda (650° atrofida) parchalanadi: CuSO4= CuO+SO2+’/2O2. Suvda yaxshi eriydi. Suvli eritmalaridan CuSO45H2O — mis kuporosi kristallanadi (rangi och koʻk), u 105° dan yuqori temperaturada ikki molekula suv yoʻqotib CuSO43H2O (zangori rang)ga, 150° da monogidrat CuSO4H2O ga aylanadi. 250° da butunlay suvsizlanadi. Tabiatda xalkantit CuSO45H2O minerali holida uchraydi. Mineral boʻyoklar tayyorlashda, qishloq xoʻjaligida zararkunandalarga va oʻsimlik kasalliklariga qarshi kurashishda, koʻnchilikda, galvanik elementlarda ishlatiladi. Mis (1)sulfat Cu2SO4 ham maʼlum. Och kulrang kristall, zichligi 3,605 g/sm3. 200" dan yuqorida CuO va CuSO4 gacha oksidlanadi. Suvli eritmada Si va CuSO4 ga parchalanadi. Kuchli qaytaruvchi; Cu2O bilan (CH3)2SO4hh oʻzaro taʼsir ettirib olinadi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Mis kuporosi haqida to'liqroq ma'lumot:
Mis kuporosi — bu kimyoviy birikma bo‘lib, uning kimyoviy formulasi CuSO₄·5H₂O hisoblanadi. U ko‘k rangli kristallik modda bo‘lib, suvli mis(II) sulfatning pentagidrat shaklidir. Mis kuporosi sanoat hamda laboratoriyalarda keng qo‘llaniladi.
Xususiyatlari:
- Rangi: Yorqin ko‘k yoki moviy kristallar
- Qattiqligi: Neytral / yumshoq
- Hidi: Deyarli hidsiz
- Eriteish nuqtasi: Taxminan 110 °C da kristall suvini yo‘qotib, qattiq mis sulfatga aylanadi
- Suvda eruvchanligi: Yuqori, ayniqsa iliq suvda yaxshi eriydi
- Kimyoviy xususiyati: Oksidlovchi xususiyatga ega, gidratlangan holatda turganda ham oksidlanishi mumkin
Hosil qilish va sintez:
Mis kuporosini laboratoriyada olish uchun mis metallini sulfat kislota (H₂SO₄) bilan qaynatish mumkin:
[
\text{Cu} + 2H_2SO_4 \rightarrow CuSO_4 + SO_2 + 2H_2O
]
So‘ngra suvda eritilib, kristallanish jarayoni natijasida mis kuporosi hosil bo‘ladi.
Qo‘llanilishi:
- Sanoatda:
- Mis qotishmalarini tayyorlashda yordamchi modda sifatida
- O‘g‘itlar va pestitsidlar ishlab chiqarishda (masalan, mis kuporosi o‘simlik kasalliklariga qarshi fungitsid sifatida ishlatiladi)
- Kimyoviy tahlillarda:
- Mis ionlarining aniqlanishida reagent sifatida
- Elektronika va elektrotexnikada:
- Elektr toki o‘tkazuvchi qoplamalar yaratishda
- Labaratoriya ishlarida:
- Elektroliz jarayonlarida elektrolit sifatida
- Tibbiyotda:
- Antiseptik vositalarda kamroq qo‘llaniladi, chunki toksik ta’siri bor
Ehtiyot choralari:
Mis kuporosi zaharli hisoblanadi va organizmga kirganda yallig‘lanishga, nafas olish muammolariga olib kelishi mumkin. Shuning uchun:
- Sovuq va quruq joyda saqlash kerak
- Qo‘l yoki teriga tegishini oldini olish uchun qo‘lqop kiyish kerak
- Shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish tavsiya etiladi
- Atrof-muhitga tushishidan ehtiyot bo‘lish kerak, chunki u suvda hayvonlarga zarar yetkazishi mumkin
Mis kuporosining qisqacha tavsifi:
Mis kuporosi — ko‘k rangli, suvli mis(II) sulfat moddasidir. U nafaqat kimyo laboratoriyalarida, balki qishloq xo‘jaligi va sanoatda ham keng qo‘llaniladi. Toksikligi sababli undan foydalanishda ehtiyotkorlik talab etiladi.
Agar qo‘shimcha savollaringiz bo‘lsa, marhamat, so‘rashingiz mumkin!