Melanez tillari




Melanez tillari — avstronez tillari oilasining Okeaniya tillari guruhiga mansub, Melaneziya (Yangi Gvineya, Bismark arxipelagi, Solomon orollari, Yangi Gebrid, Yangi Kaledoniya, Fiji orollari)da papuas va polinez tillari qatorida tarqalgan tillar. 450 ga yaqin Melanez tillari boʻlib, eng yiriklari — fiji, mota, motu, rotuma, vaturanga va boshqa Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 1300 mln.dan ortadi. Melanez tillari leksikasi indonez, polinez, mikronez, malagasi tillariga yaqin boʻlsa ham, ularda mazkur tillarga nisbatan oʻzgarishlar deyarli uchramaydi. Melanez tillarini oʻrganish 19-asr oxirlaridan boshlanib, 20-asr oʻrtalaridan avj olgan bulsada, ularning koʻpchiligi hanuzgacha tavsiflanmagan. Bir qancha Melanez tillari uchun lotin alifbosi asosida yozuv yaratilgan, qolganlari oʻz yozuviga ega emas.

Manbalar






uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Melanez tillari — Melaneziya mintaqasida so‘zlashiladigan tillar guruhidir. Melaneziya Janubi-sharqiy Osiyoning Melaneziya orollari hududini o‘z ichiga oladi, u Papua-Yangi Gvineya, Vanuatu, Solomon orollari, Fiji va boshqalar kabi davlatlarni qamrab oladi. Melanez tillari asosan Papu tillari va Avstronez tillari guruhlariga kiradi.

Melanez tillari haqida batafsil ma’lumot:

  1. Geografik tarqalishi
    Melanez tillari Melaneziya hududidagi ko‘plab orollarda so‘zlashiladi. Bu mintaqa arxipelaglardan iborat bo‘lib, unda minglab orollar mavjud. Tillarning tarqalishi juda murakkab, chunki geografik chegaralar ko‘plab tillarning rivojlanishiga va xilma-xilligiga sabab bo‘lgan.

  2. Til oilasi va tasnifi
    Melanez tillari ikki asosiy tilda oilasiga bo‘linadi:

    • Avstronez tillari: Oraliq tilda tarqalgan tillar bo‘lib, ular ko‘plab orollarda, ayniqsa Vanuatu, Fiji, Solomon orollarida uchraydi. Avstronez tillari butun Janubi-Sharqiy Osiyo va Tinch okeani hududida keng tarqalgan.
    • Papua tillari: Bu tillar guruhida juda ko‘p tillar mavjud bo‘lib, ular Melaneziyaning ko‘pgina joylarida, ayniqsa Papua-Yangi Gvineyada, so‘zlashiladi. Papua tillari tili oilasi markazidagi tillardan biridir va ularning aksariyati bir-biridan ancha farq qiladi.
  3. Xilma-xillik
    Melanez tillari juda xilma-xil bo‘lib, u yerda yuzdan ortiq alohida til yoki dialekt mavjud. Ba’zi tillar kichik xalq yoki qabilalarga tegishli bo‘lib, faqat bir necha ming kishi tomonidan so‘zlashiladi. Bu tillarning ko‘pchiligi yozma tilga ega emas va og‘zaki an’anaga asoslangan.

  4. Madaniy ahamiyati
    Melanez tillari bu hududdagi madaniyatning ajralmas qismidir. Ular mahalliy xalqning an’analari, urf-odatlari, va tarixiy xotirasini saqlashda katta rol o‘ynaydi. Shuningdek, tillardagi xilma-xillik mintaqaning tillar tarixidagi murakkablikni aks ettiradi.

  5. Til saqlash muammolari
    Ko‘plab melanez tillari hozirda xavf ostida, chunki yosh avlod orasida ingliz tili va boshqa yirik tillarning ta’siri kuchaymoqda. Til yo‘qolishi bu tillarning madaniy qadriyatlarini yo‘qotishi bilan bog‘liq muhim muammolardan biridir.

Xulosa

Melanez tillari Janubi-Sharqiy Osiyoning Melaneziya hududida tarkib topgan keng va xilma-xil tillar to‘plami bo‘lib, ular asosan Avstronez va Papua tillari oilalariga kiradi. Bu tillar mintaqaning madaniy va lingvistik boyligini tashkil etadi. Ularning saqlanishi va o‘rganilishi nafaqat tilshunoslik uchun, balki insoniyat madaniy merosining bir qismi sifatida ahamiyatlidir.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz