Mehnat bilan davolash
Mehnat bilan davolash - mehnatdan shifobaxsh omil sifatida foydalanish. Bemorning ruhiyatiga taʼsir etish usullaridan biri (ayniqsa, ru-hiy kasalxonalarda). Organizm tonusini oshirish, moddalar almashinuvi jarayonini normallashtirish vositasi boʻlib, tybbyyotning turli sohalarida shifobaxsh fizkultura va sport bilan bir qatorda tatbiq etiladi. Davolash muassasalarida bemor uzoq yotganda (mas, suyak va oʻpka sili, poliomiyelit oqibatlari) M. bilan d. keng qoʻllaniladi. Sh. A. Alimov Oʻzbekistonda M. bilan d.ni ilgari surdi. Shu bois res-publikamizda M. bilan d. sanatoriysi va dispanserlari ochildi.
Ruhiy bemorlarni M. bilan d.da ular mehnat qilish qobiliyatini qay darajada yoʻqotganligiga, sogʻlom vaqtida bajargan kasbiga eʼtibor beriladi. Bunda dastlabki kunlar joʻn ishlar (qogʻoz yopishtirish va qutichalar yasash) qildiriladi, mehnat qilish qobiliyati tiklana borgan sari bemorni fikrlashga majbur etuvchi mehnatga (bichishtikish, chizmachilik va h. k.) oʻtkaziladi. Kasallikning ogʻir-yengilligi, kechishiga qarab deyarli hamma ruhiy bemorlar mehnat bilan davolanadi. Travmatologiya, ortopediya va nevrologiyada harakat faoliyatini tiklash uchun shifobaxsh gimnastika bilan birga M. bilan ham qoʻllanadi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Mehnat bilan davolash — bu kasallik yoki shikastlanishdan keyin bemorning jismoniy va ruhiy sog‘ligini tiklash hamda uning ijtimoiy faoliyatga qaytishini ta’minlash maqsadida qo‘llaniladigan reabilitatsiya usuli hisoblanadi. U bemorning ish qobiliyatini oshirish, vaqtincha yoki doimiy nogironlikni kamaytirish, shuningdek, undan keyingi ish faoliyatida samaradorlikni saqlab qolishga yordam beradi.
Mehnat bilan davolashning asosiy maqsadlari:
- Kasallikdan so‘ng tiklanishni tezlashtirish: Mehnat orqali tananing turli a’zolari va tizimlari faoliyatini rag‘batlantirish.
- Fiziologik funktsiyalarni tiklash: Mushaklar, suyaklar, asab tizimi va boshqa tizimlarning imkoniyatlarini oshirish.
- Psixologik holatni yaxshilash: Mehnat bilan shug‘ullanish ko‘plab odamlarning kayfiyatini ko‘taradi, depressiya va bezovtalikni kamaytiradi.
- Ijtimoiy moslashuvni kuchaytirish: Kasallik sababli yuzaga kelgan nogironlik holatida odamlarning jamiyatdagi o‘rni va ish joyida faol bo‘lishlarini qo‘llab-quvvatlash.
Mehnat bilan davolash usullari:
- Mekhanik ish: Qo‘l va oyoq mushaklarini kuchaytirish uchun oddiy ish harakatlari, masalan, sepaqli qalam bilan yozish, asta-sekin og‘irlik ko‘tarish.
- Kasbiy mehnat terapiyasi: Maxsus tayyorlangan ish joylarida kasbiy ko‘nikmalarni oshirish, doimiy yoki vaqtincha mehnat faoliyatini tiklash.
- Jismoniy mashqlar bilan uyg‘unlashtirilgan faoliyat: Sport, qo‘l mehnati, bog‘dorchilik kabi faoliyat turlari.
- Ruhiy mehnat terapiyasi: Posturali, san’at, musiqa, qo‘l san’ati bilan shug‘ullanish orqali ruhiy holatni yaxshilash.
Mehnat bilan davolash kimlarga qo‘llanadi?
- Jismoniy jarohatlar, masalan, suyak sinishi, mushak shikastlanishi bo‘lgan bemorlarga.
- Nevrologik kasalliklardan keyingi tiklanishda, masalan, insultdan keyin.
- Yurak-qon tomir kasalliklaridan keyingi reabilitatsiya paytida.
- Surunkali kasalliklar, masalan revmatizm yoki cukurka diabeti bo‘lgan bemorlarga.
- Ruhiy muammolarga chalingan va ularni mehnat orqali yaxshilash mumkin bo‘lgan bemorlarga.
Mehnat bilan davolashning foydalari:
- Mushaklarning tonusini saqlab qolish va oshirish.
- Qon aylanishining yaxshilanishi.
- Nervo-muskul tizimining faoliyatini tiklash.
- Bemorning o‘z-o‘ziga ishonchini oshirish.
- Ijtimoiy faollikni tiklash va mustaqil hayotga qaytish imkoniyati.
Mehnat bilan davolash shifokor va mutaxassislar nazorati ostida olib boriladi. Har bir bemorning holatini hisobga olgan holda individual reabilitatsiya dasturi ishlab chiqiladi.
Umuman olganda, mehnat bilan davolash sog‘lom hayotga qaytishda muhim rol o‘ynaydi va sog‘liqni tiklashda samarali vosita hisoblanadi.