Medeya

Medeya — Kolxida malikasi. M. ismi argonavtlar haqidagi yunon mifologiyasi bilan uzviy bogʻliqsir. M. afsungarlikni onasidan oʻrgangan. Yason boshchiligidagi argonavtlar oltin terini olib ketish uchun Kolxidaga kelishganda Gera va Afrodita M. qalbida Yasonga nisbatan muhabbat olovini yoqqanlar. M.ning moʻʼjizakor surtma malhami Yasonni qudratli va oʻtda yonmas qiladi, u olov purkayotgan buqalarni oʻziga boʻysundiradi, ular bilan katta dalani haydaydi; M. afsun qilib oltin terini qoʻriqlayotgan ilonni uxlatib qoʻyadi va Yason oltin terini qoʻlga kiritadi. Kelishuvga koʻra, M.ning xizmatlari evaziga Yason unga uylanishi va oʻzi bilan Yunonistonga olib ketishi lozim edi. Ancha mashaqqatlarni yengib ular Yunonistonga yetib olganlar. M. Yason bilan 10 yil turmush kechirgach, Yason unga xiyonat qilgan. Bundan gʻazablangan M. uning yosh qalligʻini va otasini oʻldirgan. Bunda u kelinga qilingan sovgʻa — zaharlangan koʻylak va tojdan foydalangan. Shu zahoti M. Yasondan boʻlgan oʻzining ikki farzandini ham oʻldirgan, oʻzi esa ajdarho qoʻshilgan aravada Afinaga, Egey huzuriga qochgan. Mifning bir variantiga koʻra, M. Kreont vafot etgach, Korinf pod-shosi boʻlgan; krrinflik ayollar yovvoyi va afsungar M.ning hukmronligidan xalos boʻlish uchun uning 14 bolasini Akrandagi M. panoh topgan Gera mehrobi yonida oʻldirganlar. Afinada.M. Egeyga oʻgʻil farzand — Medni tugʻib beradi. Biroq shohning oʻgʻli Tezeyni zaharlashga harakat qilgani uchun u yerdan ham haydalgan. M. umrining oxirgi damlarini oʻgʻli bilan Kolxidada oʻtkazgan. Bu yerda u otasini qayta taxtga oʻtqazgan, uning dushmani — amakisi Persesni esa oʻldirgan; boshqa bir rivoyatga koʻra, Kolxida podshoxligini u oʻgʻli Medga bergan, uning nomidan ular bosib olgan mamlakat Mediya (Midiya) deb atalgan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Medeya haqida uzunroq maʼlumot beraman.

Medeya — qadimgi yunon mifologiyasidagi mashhur ayol obrazi bo‘lib, u Jasontaning hamrohasi va sehrgar ayol sifatida tanilgan. Medeya ko‘pincha o‘zining sehrli kuchlari, aqlli va murakkab xarakteri bilan ajralib turadi. Uning hikoyalari yunon tragikasi va afsonalarida chuqur o‘rin olgan.

Medeyaning tarixi va afsonalari

Medeya Qo‘qon mintaqasidan bo‘lgan va Kolx (hozirgi G‘arbiy Gruziya hududlari) qiroli Ayetisning qizi sifatida tug‘ilgan. Uning eng mashhur hikoyasi Jasontan va oltin xazinani qidirishi bilan bog‘liq.

Jasont o‘z sarkardasi sifatida oltin xazinani (oltin xalqalar) olishga yuboriladi. Ushbu vazifaning bajarilishi juda qiyin bo‘lsa-da, Jasont Medeya bilan uchrashadi. Medeya unga yordam berishga qaror qiladi, o‘z sehrli kuchlari yordamida Jasontga xavfli sinovlardan o‘tishda yordam beradi, jumladan ajdaho bilan kurashishda.

Medeyaning xarakteri

Medeya do‘stona va sodiq bo‘lishi mumkin bo‘lsa-da, uni o‘ldirishga yoki xiyonat qilishga boshlasa, u dahshatli qasos oluvchi sifatida ham ko‘rsatiladi. U ayniqsa Jasontaning uni tashlab ketgani va boshqa ayolga uylangani sababli qattiq qasos olgan.

Uning qasos hikoyasi yunon tragediyalarining asosiy mavzularidan biridir va ko‘plab sanʼat asarlarida, jumladan Evridika va Euripides dramanlarida bayon qilingan.

Medeyaning madaniy ahamiyati

Medeya qadimgi yunon madaniyatida sehr va ayolning murakkab tabiatining ramzi sifatida qaraladi. U ayollarning kuchi, bilimdonligi va shu bilan birga, qasoskorlik va his-tuyg‘ular orqali boshqarilishining dasturidir.

Bugungi kunda Medeya obrazlari teatrda, kinoda va adabiyotda ko‘plab yangilangan shakllarda namoyon bo‘lmoqda. U ayol qahramonlarning murosasiz va kuchli qismini ifodalaydi va inson ruhining murakkabligini aks ettiradi.

Xulosa

Medeya yunon mifologiyasining eng qiziqarli va murakkab figurasi hisoblanadi. Uning hikoyasi sodiqlik, sevgi, xiyonat va qasosning chegaralarini o‘rganish uchun muhim manbadir. Medeya hozirgi zamon sanʼati va madaniyatida ham o‘z o‘rnini saqlab qolmoqda.