Sun'iy intellekt javobi:

Mazdakiylik – bu miloddan avvalgi 5-6-asrlarda Eronda paydo bo‘lgan diniy va ijtimoiy-mazmunli qayta tiklanish harakati hamda bu harakat ta’sirida yuzaga kelgan g‘oya va oqimdir. Mazdakiylik ismi uning asoschisi sifatida tan olingan Mazdak ismli shaxsga borib taqaladi. U Sasanidlar sulolasi davrida faoliyat yuritgan, asosan ijtimoiy adolat, tenglik va boyliklarni taqsimlash masalalarini o‘rganib, ularga yangi talqinlar berishga harakat qilgan.

Mazdakiylik diniy-ijtimoiy harakat sifatida jamiyatdagi mavjud sinfiy tafovutlarga qarshi chiqqan, boy va xonadonlar farzandlari uchun ko‘p mulk va boylikning bir necha qo‘lga to‘planishiga qarshi kurashgan. Ular mulk va boyliklarni jamiyat aʼzolari oʻrtasida adolatli taqsimlashni, kambag‘al va bechoralarga ko‘mak berishni targ‘ib qilgan.

Mazdakiylik g‘oyalari asosan zardushtiylik taʼlimotidan kelib chiqqan, ammo Mazdak o‘zining taʼlimotida ijtimoiy tenglik va mulkni umumiylashtirish g‘oyalarini asos qilib olgan. Bu oqim, ayniqsa, adolatsiz ijtimoiy-siyosiy tizimga qarshi norozilik sifatida yuzaga chiqqan va Sasanidlar davrida katta ta’sirga ega bo‘lgan.

Mazdakiylik harakati Sasanidlar imperiyasining siyosiy va diniy rahbarlari tomonidan ko‘plab to‘siqlarga duch kelgan. Ular bu harakatni erkinlikka va ijtimoiy adolatga xizmat qiluvchi, ammo o‘z zamonasidagi elita va hukmdorlarning manfaatlariga zid bo‘lgan tahdid sifatida ko‘rgan. Shunga qaramasdan, Mazdakiylik g‘oyalari uzoq vaqt davomida Markaziy Osiyo, ayniqsa, Eron, O‘zbekiston va qo‘shni hududlarda tarqalib, keyinchalik boshqa diniy va ijtimoiy harakatlarga ta’sir ko‘rsatgan.

Mazdakiylikning ijtimoiy mazmuni mezon qilib olinsa, u qo‘shimcha ravishda qadimiy ijtimoiy tenglik va boyliklarni umumiylashtirish pribibirlarini ilgari surgan bir qator qadriyatlarni o‘zida mujassam etgan. Bu g‘oyalar shakldagi demokratiya va sosial adolat printsiplariga o‘xshash tamoyillarni ilgari surish orqali tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan.