Maykop madaniyati
Maykop madaniyati - Shim. Kavkaz togʻ oldi hududlarida tarqalgan arxeologik madaniyat (mil. av. 3ming yillikning 2-yarmi). 1897 y. tekshirilgan Maykop qoʻryuni nomilan olingan. Maykop madaniyatiga koʻplab k,oʻrgonlar, baʼzan mustahkamlaigan manzilgohlar mansub. Maykop madaniyatining soʻnggi bosqichida tosh maqbaralar, jumladan, dolmenlar paylo boʻlgan. Asosiy mehnat va jangovar qurol sifatida mis boltalar, motigalar, choʻqmorlar, pichoqlar, xanjarlar, pashiaxalar, nayza uchlari hisoblangan. Turli bezak buyumlari, Maykop madaniyatiga mansub qabilalar Sharq xalqlari bilan aloqada boʻlishganilan dalolat berali. Maykop madaniyatining qizil. baʼzan naqshinkor sopol ilishlari kulolchilik lastgoh.ida tayyorlangan. Xujalikning yetakchi shakli — chorvachilik va dex.krnchilik. Maykop madaniyati qabilalari ibtiloiy jamoa bosqichila yashaganlar. Baʼzi qoʻrgonlardan topilgan qimmatbaqo buyumlar jamiyatda mulkiy tabaqalanish ildiz otganligilan dalolat beradi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Maykop madaniyati — bu eramizdan avvalgi II ming yillikning oxiri va I ming yillik boshlarida (taxminan eramizdan avvalgi 3700–2500 yillar) hozirgi Rossiyaning Janubiy Qafqaz mintaqasida, ayniqsa Adayqo (Maykop) shahri yaqinida rivojlangan.
Maykop madaniyatining umumiy tavsifi
Maykop madaniyati o‘zining noyob arxeologik yodgorliklari, murakkab temirchilar hunari va madaniy rivojlanganligi bilan ajralib turadi. Maykop hududi hozirgi Osetiya-Altai va Qafqaz tog‘lari orasidagi hududlarni o‘z ichiga oladi, bu hududlarda ko‘plab maqbaralar va boshqa arxeologik obidalar topilgan.
Tarixi va kashfiyotlari
- Topilgan yillar: Maykop madaniyati nomi 1897-yilda qilingan arxeologik qazishmalar natijasida olindi.
- Maykop qabr-maqbarasi: Bu madaniyatning eng mashhur yodgorligi Maykop qabri hisoblanadi. Bu qabarda boy bezakli qurollar, zargarlik buyumlari, temir buyumlari, oltin va kumushdan yasalgan buyumlar topilgan.
- Buyumlarning xususiyatlari: Bu madaniyat o‘zining murakkab zargarlik mahallalari va metall yoyilishi, ayniqsa oltin va temir buyumlaridagi mahorati bilan ajralib turadi.
Ijtimoiy va madaniy hayot
- Maykop madaniyati cho‘qqisiga ega bo‘lgan davrda ijtimoiy tuzilishi ancha rivojlangan edi. Ular qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ullangan, ayniqsa, chorvachilik va ekin ekish.
- San'at va hunarmandchilik sohasida yuqori ko‘rsatkichlarga ega bo‘lib, turli bezaklar, keramika va yog‘ochdan yasalgan buyumlar mavjud.
Tarqalishi va ahamiyati
- Maykop madaniyati Qafqaz orqali g‘arb va shimoliy hududlarga madaniy ta'sir ko‘rsatdi. Uning buyumlari Evropaning boshqa hududlarida ham kuzatiladi.
- Bu madaniyat temir asrining boshlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, temirchi hunari va ijtimoiy tuzilmaning rivojlanishiga asos yaratgan.
Xulosa
Maykop madaniyati Qafqaz va undan tashqaridagi hududlarda temir va oltindan yasalgan buyumlar, murakkab zargarlik va ijtimoiy-huquqiy tizimlarning shakllanishi bilan milliy madaniyatlar rivojida muhim o‘rin tutadi. U arxeologik jihatdan qadimiy O‘rta Osiyo va Kavkazning dastlabki madaniyatlari haqida ko‘plab ma'lumot beradi.
Agar Maykop madaniyati haqida yana batafsil ma'lumot yoki aniq bir masala haqida so‘rasangiz, yordam berishdan mamnun bo‘lardim!