Marokanda

Marokanda — Samarqandning yunoncha nomi (miloddan avvalgi 4-asr —milodiy 4-alar). Aslida Samarqandning qadimiy nomi Sugʻd yozma manbalarida Smarakansa (Smarakansa) boʻlib, uni yunon tarixchilari Marokanda deb yunonchaga agʻdarib olganlar. Samarqandning Marokanda nomi 17-asrdan soʻng Yevropa tarixchilarining asarlari orqali kirib kelgan. Arxeologik tadqiqot natijalariga koʻra, dastlab, miloddan avvalgi 8—7-asrlarda M. atrofi mudofaa devorlari bilan oʻralgan qalʼa-qoʻrgʻon boʻlgan. Miloddan avvalgi 7-asrdan shahar devori devgʻishtlardan qayta tiklangan. Uning shim. qismida hukmdor qarorgohi — Arki aʼlo joylashgan. Yunon mualliflari Arri-an, Strabon va Kursiy Kvint Ruflarning maʼlumotlariga koʻra, miloddan avvalgi 329 yilda Aleksandr qoʻshinlari Hindukushdan oshib oʻtib uni zabt etib, vayron qilgan. Oʻsha kezlarda shahar maydonining aylanasi 12 km boʻlgan. Aleksandr qoʻshinlariga qattiq qarshilik koʻrsatgan sugʻd qahramoni Spita-men otryadining toʻsatdan paydo boʻlishidan choʻchigan yunonlar shaharda oʻz harbiy garnizonini saklash maqsadida shahar qalʼa devorini qayta tiklatgan. Strabonning maʼlumotlariga koʻra, Spitamen boshchiligidagi qoʻzgʻolon bostirilgach, Aleksandr yana M.ni vayron qilishni buyurgan. Keyinchalik shahar atrofidagi mudofaa devori mahalliy hokimlar tomonidan antik davrga xos anʼana asosida qayta tiklangan. M. miloddan avvalgi 8-asrdan to milodiy 9-asrgacha sugʻdiycha Smarakansa, soʻng forsiycha Samarqand, 9-asrdan turkiycha Semiz-kent nomi bilan manbalarda uchraydi. Keyinroq Samarqand nomi shaharning mutlaq nomiga aylandi. Uning Afrosiyob nomi esa shaharning qad. Qalʼai Hisor — Koʻhna qalʼa qismiga nisbatan 17-asrdan boshlab mahalliy aholi tomonidan ishlatila boshlangan.

Adabiyot

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Marokash (Marokanda) haqida uzoqroq ma’lumot:

Geografiya va joylashuv: Marokash – Shimoliy Afrikada joylashgan mamlakat bo‘lib, uning rasmiy nomi Marokash Qirolligi hisoblanadi. U shimolda O‘rta Yer dengizi, g‘arbda Atlantika okeani bilan chegaradosh. Shimoli-sharqda Jazoir, janubi-sharqda Mavritaniya bilan chegarasi bor.

Tarix: Marokash o’zining qadim zamonlardan boshlab muhim savdo markazi bo'lgan. Bu hududda turli xalqlar yashagan, shu jumladan berberlar, arablar va keyinchalik fransuzlar ham. 20-asr boshida Frantsiya va Ispaniya hukmronligi ostida bo‘lgan, ammo 1956 yilda mustaqil davlatga aylangan.

Madaniyat: Marokash boy madaniy merosga ega. Bu yerda arab, berber va islom madaniyati elementlari aralashib ketgan. Marokashning qadimiy shaharlarida (mushrifahlar) yirik bozorlarda (souk) va tarixiy me’moriy yodgorliklarda o‘rganish mumkin. Marokash musiqa, raqs, hunarmandchilik va an’anaviy liboslar bilan ham mashhur.

Iqlim: Marokash iqlimi turlicha: sohilbo‘yi hududlarda yozlari issiq va quruq, qishlari esa yumshoq; tog‘li hududlarda sovuqroq. Atlas tog‘lari mamlakatning muhim geografik belgisidir.

Iqtisodiyot: Marokash iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligi, tog‘-kon sanoati, turizm va xizmat ko‘rsatish sohalariga tayangan. Ushbu mamlakat fosfat zahiralari bo‘yicha dunyoda yetakchi o‘rinda turadi. Turizm Marokash iqtisodiyotining muhim qismi bo‘lib, ko‘plab sayyohlar tarixiy shaharlar, cho‘llar va tog‘larga sayohat qilishadi.

Sayyohlik: Marokashda ko‘plab diqqatga sazovor joylar mavjud: Marokash shahri, Fes, Rabat (poytaxt), Essaouira, Chefchaouen, Merzouga cho‘li hamda Atlas tog‘lari. Bu joylar sayyohlar orasida juda mashhur.

Tillar: Rasmiy tillar arab tili va berber tilidir. Biroq ko‘plab odamlar fransuz tilini ham yaxshi biladi.

Xulosa: Marokash – boy tarixga, rang-barang madaniyatga va go‘zal tabiiy landshaftlarga ega mamlakatdir. U O‘rta Yer dengizi va Afrika orasida muhim bog‘lovchi nuqta bo‘lganligi uchun o‘ziga xosligi bilan ajralib turadi. Turizm va iqtisodiyotda sezilarli o‘sishga ega bo‘lib, markaziy Afrika va Yevropa o‘rtasidagi ko‘prik sifatida xizmat qiladi.