Marmarak
Marmarak (Solvia L.) — koʻp yillik oʻtlar turkumi; gulzorlarda ekiladigan bir yillik manzarali oʻsimlik. M.ning yaltiroq M., Korolkov M.gi, xushboʻy M., xivicheimon M., choʻl M.gi (zigʻirak) kabi 5 turi bor. Yaltiroq M. (S.splendens ver. Gawl.) — bir yillik oʻt, boʻyi 50—80 sm, poyasi tik usadi. Barglari uchburchaklinashtarsimon. Gultoji 50–60 mm. Iyun — okt.oylarida gullaydi, gullari sariq, 25–33 mm. Korolkov M.gi (S.korolkovii Rgl. et Schmalh.) — koʻp yillik oʻt. Boʻyi 24— 50 sm. Ildiz boʻgʻizidagi barglar nashtarsimon, uchi oʻtkir, dumaloq ponasimon, yashil tukli. Iyun—avg . oylarida gullab urugʻlaydi, gullari siyoh rang . Togʻli mintaqalarda oʻsadi. Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan. Xushboʻy M. (S.sclarea L.) — koʻp yillik oʻt. Boʻyi 50—100 sm. Poyasi tik usadi, tepa qismidan shoxlangan. Barglari yashil, ellipssimon-choʻziq, yirik burmali, Iyun—avg . oylarida gullab urugʻlaydi. Togʻli mintaqalardagi bogʻlarda, togʻ daralarida oʻsadi. Efir moyli oʻsimlik hisoblanadi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Marmarak so‘zi turli kontekstlarda ishlatilishi mumkin, lekin eng mashhur ma'nosi — Marmara dengizi va uning atrofidagi hududlar bilan bog‘liq. Quyida Marmarak haqida uzunroq ma’lumot keltiriladi.
Marmarak haqida umumiy ma’lumot
Marmarak so‘zi asosan turli tillarda ishlatiladigan atama bo‘lib, uning o‘zbek tilidagi eng mashhur va tarixiy mazmuni Turkiya hududida joylashgan Marmara dengizi va uning atrofidagi mintaqani anglatadi.
Marmara dengizi haqida
Marmara dengizi — Turkiyaning g‘arbiy qismida joylashgan yirik ichki dengiz hisoblanadi. Bu dengiz Sharqda Qora dengiz va G‘arbda O‘rta Yer dengizi (Egey dengizi orqali) o‘rtasidagi tabiiy suv yo‘lini tashkil etadi. Undan Bosfor va Dardanelya bo‘g‘ozlari orqali chiqiladi.
- Geografik o‘rni: Marmara dengizi Istanbul shahrining ikki qismini — Osiyo va Yevropa qismlarini ajratib turadi.
- Hajmi: Taxminan 11,350 kvadrat kilometr maydonni egallaydi.
- Chuqurligi: O‘rtacha chuqurligi 494 metrga teng.
Marmara mintaqasi
Marmara dengizining atrofidagi viloyatlar va shaharlar uchun ham “Marmara mintaqasi” atamasi ishlatiladi. Bu hudud Turkiyaning eng rivojlangan, iqtisodiy jihatdan kuchli hududi hisoblanadi.
- Asosiy shaharlar: Istanbul, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Yalova kabi shaharlar Marmara mintaqasiga kiradi.
- Iqtisodiy ahamiyati: Bu hudud sanoat, savdo va transport markazi hisoblanib, Turkiyaning iqtisodiy faoliyatining yuragi hisoblanadi.
- Madaniyati: Marmara mintaqasi tarixiy va madaniy merosga boy. Istanbul shahri — bu hududda istiqomat qiluvchi turli xalqlar va madaniyatlarning chorrahasida joylashgan.
Marmara dengizi ekologiyasi
Marmara dengizi ayni paytda geosiyosiy va ekologik muammolarga duch kelmoqda. Suv sifati yomonlashuvi, baland darajadagi ifloslanish va dengiz hayotining kamayishiga sabab bo‘lmoqda.
- Muammolar: Sanoat chiqindilari, inson faoliyati oqibatida suv qattiq ifloslanmoqda.
- Chora-tadbirlar: Turli xalqaro va milliy loyihalar ekologik holatni yaxshilash uchun yo‘lga qo‘yilgan.
Marmarak va boshqa ma’nolar
Marmarak so‘zi ba‘zida boshqa ma’nolarda ham uchraydi. Masalan:
- Marmarak toshi — marmar (marble) toshini anglatishi mumkin, ya’ni tabiiy tosh turi. Marmar uzoq tarixdan buyon qurilish va san’atda keng foydalaniladi.
- Marmarak so‘zidan kelib chiqadigan brend yoki mahsulotlar — ba’zi korxonalar yoki mahsulot nomlarida ishlatilishi mumkin.
Xulosa
Marmarak ko‘pincha Turkiya hududidagi Marmara dengizi va mintaqaga ishora qiladi. Bu dengiz geografik jihatdan Qora dengiz va O‘rta Yer dengizini bog‘lovchi muhim suv havzasidir. Marmara mintaqasi Turkiyaning iqtisodiy va madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. Shu bilan birga, ekologik muammolar bu hududning kelajagi uchun tahdid solmoqda. Marmarak so‘zi shuningdek marmar toshi yoki boshqa tushunchalarda ham qo‘llanilishi mumkin.
Agar aynan qaysi kontekstda “Marmarak” so‘zidan ma’lumot kerakligini aniqlasangiz, men sizga yanada aniqroq va kengroq ma’lumot berishim mumkin!