Sun'iy intellekt javobi:

Makkajo‘xori qora qo‘ng‘izi haqida ma'lumot

Makkajo‘xori qora qo‘ng‘izi (lat. Diabrotica virgifera virgifera) — makkajo‘xori ekinlariga katta zarar yetkazuvchi hasharotlarning eng xavflilaridan biri. U Chirchiq va boshqa O‘rta Osiyo mintaqalarida ham uchraydi va yerda makkajo‘xori hosiliga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Tavsifi: Makkajo‘xori qora qo‘ng‘izi kichik o‘lchamli, uzunligi taxminan 5-7 millimetr bo‘lgan qora yoki quyuq rangli qo‘ng‘iz hisoblanadi. Ularning orqa qanotlari sariq-jigarrang rangda bo‘lishi mumkin.

Hayoti va ko‘payishi: Bu qo‘ng‘izning urug‘lari asosan yoz oxirida erga tuxum sifatida joylashadi. Tuxumlardan chiqqan lichinkalar yer ostidagi makkajo‘xori ildizlarini yeydi va shu bilan o‘simlikning o‘sishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Qo‘ng‘izlar o‘z navbatida makkajo‘xori barglarini yeydi, bu esa o‘simlikning fotosintez jarayonini buzadi va hosil pasayishiga olib keladi.

Zararlari:

• Makkajo‘xori ildizlarini yeyish orqali ildiz tizimini zaiflashtiradi, o‘simlikning o‘sishiga to‘sqinlik qiladi.
• Barglarni yeyishi natijasida o‘simlikda rang o‘zgarishi, qurish va to‘liq hosildan mahrum qolish kuzatiladi.
• Zararlanish darajasi yuqori bo‘lsa, makkajo‘xori maydonida hosil sezilarli darajada kamayadi.

Oldini olish va kurashish:

• Zararlangan maydonlarda har yili makkajo‘xori ekinishini almashtirish (rotatsiya qilish) zararni kamaytiradi.
• Kimyoviy insektitsidlar yordamida qo‘ng‘izlarga qarshi kurashish mumkin, lekin ularni atrof-muhitga zarar yetkazmaslik uchun ehtiyotkorlik bilan qo‘llash zarur.
• Biologik usullar, masalan, qo‘ng‘izlarni ovlovchi tabiiy dushmanlar (yirtqich hasharotlar) ko‘paytirish yo‘li bilan ham kurashish mumkin.

Makkajo‘xori qora qo‘ng‘izi — makkajo‘xori yetishtirishda katta muammo tug‘diruvchi zararkunanda hisoblanadi. Shuning uchun uning hayotiy siklini va ekologiyasini chuqur o‘rganish, samarali oldini olish va kurashish usullarini ishlab chiqish qishloq xo‘jaligi sohasida muhim ahamiyatga ega.