LightSail-2
LightSail-2 (oldingi nomi LightSail-1) 2019-yil 25-iyun kuni ishga tushirilgan quyosh yelkani loyihasidir. Falcon Heavy raketa-tashuvchisida uchirilgan. Planetar jamiyat tomonidan ishlab chiqilgan (astronomiya, sayyoraviy fanlar, kosmik tadqiqotlar va ilm-fanni ommalashtirish sohasidagi loyihalar bilan shugʻullanadigan Amerika notijorat tashkiloti). 2009-yilda eʼlon qilingan kosmik kemaning koʻndalang kesimi 32 kvadrat metr boʻlib, uni boshqarish va diagnostika qilish uchun uskunalar bilan jihozlanadi.
2015-yil 20-may kuni LightSail-1 (LightSail-A) deb nomlangan kichikroq prototipi sinov tariqasida uchirildi, u 2015-yil 7-iyun kuni quyosh yelkanini yozdi va 14-iyun kuni sinov parvozini muvaffaqiyatli yakunladi.
Tarixi
2005-yilda Planetar jamiyat oʻzining birinchi quyosh yelkani Kosmos-1 ni orbitaga yuborishga harakat qildi, ammo Volna raketa-tashuvchisi dvigatelining birinchi pogʻonasi oʻz-oʻzidan ishlamay qoldi, buning natijasida raketa orbitaga chiqish uchun zarur boʻlgan tezlikka erisha olmay, okeanga qulab tushdi. Boshqa bir NanoSail-D loyihasi 2008-yil avgust oyida Falcon 1 raketa-tashuvchisi nosozligi tufayli orbitaga chiqa olmadi. (uning nusxasi NanoSail-D2 2011-yil boshida yelkanni yozishga muvaffaq boʻldi.)
2009-yil noyabr oyida Jamiyat Vashingtonda LightSail-2 ni qurib, ishga tushirish rejalarini eʼlon qildi. LightSail-2 ning taxminiy qiymati 1,8 million dollarni tashkil etdi, bu aʼzolik badallari va xususiy manbalar hisobidan yigʻilgan. Kosmik kema prototipi (LightSail-1) San-Luis-Obispoda Stellar Exploration Inc tomonidan qurilgan.
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
LightSail-2 — bu kichik o‘lchamdagi yahshi ishlangan sinov sun’iy yo‘ldoshidir (CubeSat), u Quyosh kuchidan foydalanib harakatlanishni isbotlash maqsadida yaratilgan. Uni Planet Labs PBC bilan birgalikda American Planetary Society loyihasi sifatida 2019-yilda kosmosga yuborilgan.
LightSail-2 ning asosiy vazifasi quyosh yelkasidan foydalanish orqali orbitada harakatlanishning samaradorligini namoyish etishdir. An’anaviy raketa dvigatellari o‘rniga u yupqa, engil mato shaklidagi yelka orqali quyosh fotonlari bosimi ostida harakatlanadi. Bu texnologiya sun’iy yo‘ldoshlarga yoqilg‘i sarflamasdan uzoq muddat orbitada qolish imkonini beradi.
LightSail-2 CubeSat standartiga mos ravishda o‘lchami kichik va arzon bo‘lib, taxminan 5 kilogrammga yaqin tortadi. U 2019-yil 25-iyun kuni Atlas V raketasi yordamida Falcon Heavy raketasidan kosmosga jo‘natilgan.
Loyihaning muvaffaqiyati quyosh yelkasidan foydalanib orbitani boshqarishda yangi, ekologik qulay va iqtisodiy samarali imkoniyatlarni yaratadi. Bu texnologiya kelajakda uzoq masofalarga parvoz qiluvchi kosmik kemalarda yoki sun’iy yo‘ldoshlarda qo‘llanishi mumkin.
LightSail-2 dan olinayotgan ma’lumotlar sun’iy yo‘ldoshlarni energiya bilan ta’minlash va ularning harakatini nazorat qilish sohasiga yangi yondashuvlar ishlab chiqishga yordam beradi. Bu loyiha kosmik tadqiqotlar va koinotni o‘rganishda muhim qadam sifatida baholanadi.