Leypsig jangi

Leypsig jangi (1813. 4-7. 10) -rus armiyasining xorijga yurishlari paytida (1813—14), Leypsig shahri yaqinida ittifoqchi Rossiya, Avstriya, Prussiya va Shvetsiya qoʻshinlari bilan Napoleon I armiyasi oʻrtasida boʻlgan jang ("xalqlar jangi"). Jangda ikkala tomondan 500 mingdan ortiq kishi qatnashgan. Napoleon I armiyasi tor-mor etilgan, fransuzlar taxminan 80 ming kishi yoʻqotgan. Bu Germaniya va Gollandiyaning ozod boʻlishiga va Reyn ittifoqining parchalanib ketishiga olib kelgan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Leypsig jangi — 1813-yil 16-18 oktyabr kunlari Germaniyaning Leypsig (Leipzig) shahriga yaqin hududda bo‘lgan katta harbiy to‘qnashuvdir. Bu jang Napoleon I boshchiligidagi Fransiya armiyasi bilan rus, prussak, avstriyalik va shved qo‘shinlaridan iborat Yevropa koalitsiyasi armiyalari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan. Leypsig jangi Yevropa tarixidagi eng yirik va qattiq janglardan biri hisoblanadi, u "Millatlar jangi" nomi bilan ham tanilgan.

Jangning sabablari:

Napoleon Bonapart 1812-yilda Rossiyaga bostirib kirishida mag‘lub bo‘lganidan so‘ng, Yevropaning turli davlatlari Fransiyaning yirik tengdoshi sifatida uning kuchini yo‘qotishga harakat qildilar. 1813-yilda koalitsiya davlatlari Germaniyada Napoleonga qarshi yangi harbiy kampaniyani boshladilar.

Jangning borishi:

Qariyb 600,000dan ortiq qo‘shin qatnashgan Leypsig jangi 3 kun davom etdi. Jangda Napoleonning qo‘shinlari mahalliy koalitsiya armiyalari tomonidan joyma-joy qattiq bosimga olindi va oxir-oqibat mag‘lub bo‘ldi. Koalitsiya armiyalari Fransiyadan bir necha hududlarni ozod qildilar va Fransiyaning yagona hukmronligi avvalgisidan sezilarli darajada pasaydi.

Natijalari:

Napoleonning kuchlari Germaniyada mag‘lub bo‘lgani uchun u Ispaniya va Germaniyada kuchsizlandi.
Leypsig jangi Napoleon urushlarining oqibatida Markaziy Yevropa davlatlarida qo‘shinlar tarkibini o‘zgartirdi va konfederatsiyalarni yaratishga olib keldi.
Ushbu jang Napoleonning hokimiyatining pasayishiga olib keldi va 1814-yilda u taxtdan voz kechishga majbur bo‘ldi.
Leypsig jangi Yevropada yangi siyosiy tartibni o‘rnatishda muhim rol o‘ynadi, u 1815-yilda Vena Kongressining yig‘ilishiga sabab bo‘ldi.

Xulosa:

Leypsig jangi Napoleon urushlaridagi burilish nuqtasi bo‘lib, u Yevropada yangi siyosiy va harbiy kuchlar balansi shakllanishiga sabab bo‘ldi. Ushbu jang tarixda “Millatlar jangi” deb atalishi, uning koalitsiya davlatlari tomonidan yirik qo‘shinlari orqali yutug‘iga erishilganligidan dalolat beradi.

Agar Leypsig jangi haqida yanada batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin.