Langar ota maqbarasi
Langar ota maqbarasi — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Inshoot Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanidagi Koʻkbuloq mahallasida joylashgan boʻlib, taxminan XV asrda barpo etilgan. Bugungi kunda mazkur hudud Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida) Davlat mulki hisoblanadi. „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asnosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan. Langar ota maqbarasi davlat muhofazasiga olingan.
Joylashuvi
Langar ota maqbarasi Qashqadaryo viloyati Qamashi tumanidagi Langar ota ziyoratgohida joylashgan. Ziyoratgoh tarkibida, Langarota masjidi ham mavjud. Maqbara masjiddan bir soy naridagi tepalik ustida bunyod etilgan.
Tuzilishi
Maqbaraning atrofi qabriston boʻlib, tobutxonadan 100 metr uzoqlikda xilxona joylashgan. Mazkur yodgorlik Langarota masjidi qurilganidan 100 yil oʻtib bunyod etilgan. Maqbara qurilishidagi meʼmorchilik uslubi Xoʻja Ahmad Yassaviy maqbarasiniki bilan juda oʻxshash. Langar ota maqbarasi pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, eshik va deraza darchalari jimjimador naqshlar bilan bezaklangan. Maqbarada jami 5 ta qabr mavjud, ularning 3 tasiga qabrtoshi oʻrnatilgan.
Nomning kelib chiqishi
„Langar“ atamasi mozor, qabriston yoki ziyoratgoh, shu bilan birgalikda karvonsaroy, karvonlar toʻxtash joyi, bekati degan maʼnolarni anglatadi. Maqbara oʻz davrida ayni shunday hududda joylashgan.
Maqbarada Abulhasan Ishqiy va uning yaqinlari dafn etilganligi sababli ham bu inshoot Shayx Abulhasan maqbarasi nomi bilan ham mashhur.
Ayrim rivoyatlarga koʻra, „Langar ota“ atamasi shayx Abulhasanning kunyasi hisoblangan.
Oʻrganilinishi
Qadimshunos olim Abdusobir Rayimqulovning tadqiqotlariga koʻra, Langar ota maqbarasiga tasavvuf taʼlimotining ishqiya tariqati bilan shugʻullanuvchi shayxlar Abulhasan Ishqiy, oʻgʻli shayxzoda Muhammad Sodiq va nabirasi Abulhasan Oxund dafn etilgan. Toʻrtinchi qabrda hechqanday qabrtoshi mavjud boʻlmaganligi uchun uning kimga tegishli ekanligi aniq emas.
Oʻxshash joylar
Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanida ham ayni shu nomli yodgorlik va qishloq mavjud. U yerdagi ziyoratgoh xalq orasida Yangi Langar nomi bilan mashhur boʻlib, u langarning ikkinchisi hisoblanadi.
Shu bilan bir qatorda Fargʻona viloyati Qoʻshtepa tumanida ham Langarota ziyoratgohi mavjud. Mazkur inshoot Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarrufida. Langarota ziyoratgohi tarkibida maqbara mavjud. Inshoot 1872-yilgi arxiv hujjatlarida „Langar“ nomi bilan qayd etilgan
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Langar ota maqbarasi — O‘zbekistonda joylashgan qadimiy tarixiy yodgorliklardan biridir. Bu maqbara Samarqand viloyatining keng tarqalgan hududlaridan birida joylashgan bo‘lib, mahalliy aholi va sayyohlar tomonidan hurmat bilan ziyorat qilinadi.
Langar ota maqbarasi asosan diniy va madaniy ahamiyatga ega. U ko‘pincha o‘zbekistonliklarning diniy e’tiqodlari bilan bog‘liq bo‘lib, mazkur joyda turli ibodatlar ado etiladi. Maqbaraning arxitekturasi o‘ziga xos bo‘lib, u qadimiy davrning me’moriy uslublarini aks ettiradi. Bu bino tosh va g‘ishtdan qurilgan bo‘lib, bezaklarda islomiy naqshlar hamda o‘zbek milliy ornamentlari mujassam.
Maqbaraning tarixi aniq manbalarda turlicha ifodalanadi. Ba’zi manbalarda aytilishicha, u XIV asrda qurgan, boshqalari esa uni yanada qadimiy deb bilishadi. Langar ota shaxsiyati ham turlicha talqin qilinadi; u muqaddas yoki jamoat arbobi sifatida ko‘riladi.
Bugungi kunda Langar ota maqbarasi nafaqat diniy ziyoratgoh, balki tarixiy yodgorlik sifatida ham himoyalanmoqda. Madaniyat vazirligi va boshqa muassasalar bu joyni asrab-avaylash, tozalash va zamonaviy turistlar uchun qulay qilish bo‘yicha ishlaydilar. Shuningdek, atrofdagi hududda mahalliy hunarmandchilik va savdo faoliyati rivojlangan.
Langar ota maqbarasiga tashrif buyuruvchilar nafaqat uning arxitekturasi va tarixiy muhimligini o‘rganishlari mumkin, balki bu joyning tinchligi va jozibasidan bahramand bo‘lishadi. Ushbu ziyoratgoh, shuningdek, mahalliy an’ana va urf-odatlarni chuqurroq tushunishga yordam beradi.
Agar siz qo'shimcha ma'lumot yoki aniqroq tarixiy ma'lumot so'rasangiz, men tayyorman yordam berishga.