Kvartet masali

„ Kvartet “ — Ivan Krilovning 1811-yil aprelgacha yozilgan ertagi, birinchi marta 1811-yilda „Yangi ertaklar“ toʻplamida nashr etilgan.

Syujeti

Masalning syujeti toʻrtta hayvon atrofida qurilgan: maymun, eshak, echki va ayiq. Ular musiqiy kvartet yaratishga qaror qiladilar. Ular turli musiqa asboblarini olib, bir vaqtning o‘zida chalishni boshlaydilar, lekin qancha urinmasin, ulardan hech narsa chiqmaydi. Keyin maymun ularga shunchaki oʻrindiqlarni almashtirishni maslahat beradi. Ammo yana hech narsa ishlamaydi. Keyin eshak yaqinroq oʻtirishni taklif qiladi — yana natija boʻlmaydi. Hayvonlar asboblarni yaxshi chalish uchun qanday oʻtirish mumkinligi haqida bahslasha boshlaydi. Bulbul bahsdan boʻlgan shovqinga uchib keladi. Uning soʻzlariga koʻra, cholgʻu chalish uchun nafaqat notalar va asboblarning oʻzi, balki musiqaga quloq solish va chalish mahorati ham kerak.

Masalni tugatuvchi satrlar: "Va siz, doʻstlar, qanday oʻtirsangiz ham, musiqachi boʻlishga yaramaysiz" [2] iboraga aylandi.

Axloqiy jihati

Ushbu ertakning axloqi shundaki, har qanday ishda insonning qobiliyati, bilimi va tajribasi muhim ahamiyatga ega. Mahorat va musiqiy bilimga ega boʻlmasa, ayiq (shuningdek, eshak, echki va maymun) nota va asboblarni ming xil uslubda taxlab chiqishsa ham, yaxshi musiqachi boʻla olmaydilar. Boshqa har qanday kasb haqida ham shunday deyish mumkin. „Kvartet“ ertagining maʼnosi quydagi rus xalq maqolida lo‘nda aks ettirilgan: „Ish oʻz ustasidan qo‘rqadi“.

Krilovning zamondoshlari Krilov bu ertakda Davlat Kengashining toʻrtta boʻlimi rahbarlarini, ularning oʻzaro hamkorlikdagi saʼy-harakatlarini muvofiqlashtira olmaganliklarini yoki Krilov „Ruscha soʻzni sevuvchilarning suhbati“ adabiy toʻgaragi yigʻilishlari raislarini masxara qiladi, deb taxmin qilishdi, chunki ular ham toʻrtta boʻlishgan.

Manbalar

Havolalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kvartet masali — matematikada, ayniqsa kombinatorika va graf nazariyasida o‘rganiladigan bir masaladir. Bu masalada odatda to‘rt elementdan (kvartetdan) iborat maxsus to‘plamlarni topish yoki ularning mavjudligini aniqlash masalasi ko‘riladi. Keling, kvartet masalasi haqida batafsilroq tushuntirib o'taman.

Kvartet masali nima?

Kvartet masali — bu ma'lum bir sharoitlarga javob beradigan to‘rtlik (to‘rtta elementdan iborat to‘plam) mavjudligini yoki ularni qanday topishni aniqlash masalasi. Misol sifatida, grafda to‘rtta tugun (nodalar) orasida maxsus bog‘lanishlar mavjudligini qidirish mumkin.

Keyingi tushunchalar va misollar

Graf nazariyasida kvartet masali: Agar sizda graf bo‘lsa va uning tugunlari orasida qirralar (bog‘lanishlar) mavjud bo‘lsa, kvartet masali shu grafda boshqacha sharoitlar asosida to‘rt tugunni topishga qaratilgan bo‘ladi. Masalan, to‘rt tugundan tashkil topgan kichik bir to‘plam bo‘lsin, ular orasida barcha mumkin bo‘lgan bog‘lanishlar mavjud (ya’ni, to‘liq kulrang yoki klika…).
Kombinatorikada kvartet masali: Berilgan to‘plamdan qanday qilib shartlarga javob beradigan to‘rtliklarni topish masalasi. Masalan, sonlar to‘plamidan yig‘indisi ma'lum bir qiymatga teng bo‘lgan kvartetlarni topish.

Kvartet masalining amaliy qo‘llanishlari

Ma’lumotlar tahlili: Kvartet elementlarini tahlil qilish orqali ular orasidagi bog‘lanish yoki o‘xshashliklar tahlil qilinadi.
Kombinatorli optimallashtirish: Maxsus shartlarga javob beruvchi kvartetlarni topish orqali muammolarni hal qilish.
Kriptografiya va kodlash nazariyasi: Maxsus kvartet strukturalari chiqish yoki xavfsizlikni ta’minlashda ishlatiladi.

Xulosa

Kvartet masali — to‘rt elementdan tashkil topgan maxsus to‘plamlarni qidirish yoki ularni aniqlash bilan bog‘liq matematik masalalar yig‘indisidir. U kombinatorika, graf nazariyasi va boshqa ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. Masalalar shartlariga qarab, kvartetning mavjudligi yoki ularni qanday topish algoritmlari turlicha bo‘lishi mumkin.

Agar sizga kvartet masalasiga oid aniq bir misol yoki yechim kerak bo‘lsa, iltimos, batafsilroq ma’lumot bering!